“ -Τις δ’ εσσί, πώ δ’ εσσί; -Γάς υιός εμί, και ουρανώ αστερόεντος” “ -Και ποιος είσαι, κι’ από πού είσαι; -Εγώ ‘μαι γιος της γης και τ’ ουρανού του αστράτου!” «-Εγώ ‘μαι τσ’ αστραπής παιδί και τση βροντής εγγόνι…» «Αγρίμια κι αγριμάκια μου, ‘λάφια μου ‘μερωμένα πέστε μου πού ν’ οι τόποι σας; -Γκρεμνά ΄ναι ‘μας οι τόποι μας…» Οι μαντινάδες είναι ένα από τα ελάχιστα δείγματα λαϊκής δημιουργίας που υπάρχουν σήμερα. Συνδυάζουν μια μακρόχρονη παράδοση της οποίας η…
Oι άνθρωποι του καιρού μας δύσκολα παραδέχονται τ' άπιαστα περιστατικά των θρύλων. Η εποχή μας έχει δικούς της δρόμους, που δεν συμπλέκονται με της φαντασίας τα μαγικά μονοπάτια. Μα όσοι βρεθούν στο Φραγκοκάστελο, δε γίνεται να μην αισθανθούν το ρίγος που σκορπούν οι πέτρες και το χώμα, ο αέρας το νερό, οι ίσκιοι και οι ανταύγειες των βράχων! Όσοι οδοιπορήσουν για τούτο το κάστρο θα εντυπωσιαστούν από τη θέα του Σφακιανού τοπίου και θα συγκλονιστούν από τις πολλαπλές φανταστικές μεταμορφώσεις…
Η θρυλική αγρέπαυλη «Κουκουναρά», τη «Σουλτανιγιέ» όπως την ονόµαζαν οι µουσουλµάνοι, λόγω της επίσκεψης του Σουλτάνου Αµπτούλ Μετζίτ Χαν εκεί το 1850. Κατά τη διάρκεια της επανάστα-σης του 1821, ο ιδιοκτήτης της Αλή Αγά Σοφτάς πρόσφερε καταφύγιο και φιλοξένησε αρκετούς χριστιανούς, µεταξύ των οποίων και τον γιατρό και ετέπειτα πολιτικό παράγοντα Νικόλαο Ρενιέρη. Είναι πιθανό ο τελευταίος να συνδεόταν µαζί του µε µακρινή συγγένεια, αφού οι Σοφτάδες (επίσης Bεηζαδέδες και Αγαζαδέδες) προέρχονταν από εξισλαµισµένο κλάδο επιφανούς βενετοκρητικής οικογένειας. Το 1830…
Σχεδόν ταυτόσηµα τοπωνύµια στις νότιες παρυφές της πόλης, σήµερα αποτελούν πολυάνθρωπη συνοικία που διατηρεί όµως µ όνο το πρώτο όνοµα και στον ενικό αριθό «Κουµπές». Η λέξη είναι αραβική (Kubbe) και σηµαίνει τρούλος. Η παλιότερη ονοµασία (Κουµπέδες) υποδήλωνε την ύπαρξη δύο τέτοιων τρούλων πάνω σε επιτύµβιο µ ουσουλµανικό µνηµείο, τα οποία πράγατι βρίσκονται στη διασταύρωση της λεωφόρου Σούδας µε την οδό Αλ. Παναγούλη. Φωτογραφία, καρτ ποστάλ του 1900, φαίνεται το µνηµείο στην πλήρη του µορφή. Στον αριστερό θόλο, πίσω από…
Η βορειότερη συνοικία των Χανίων, στα όρια του δήµου Ακρωτηρίου, είναι ταυτόχρονα και η νεότερη, δηµιουργηµένη κυρίως τη δεκαετία του 1990. Στην έρηµη παράκτια έκταση δεν υπήρχε μέχρι τότε, παρά µόνο το ιδιόρρυθµο εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου του Κουµπελή. Φωτογραφία τραβηγµένη στην Κατοχή, δείχνει µέρος του παραθαλάσσιου τοπίου στη διαδροµή από Αγία Κυριακή για Κουµπελή. Σε δεύτερο πλάνο, η Χαλέπα µε την Ευαγγελίστρια και σε τρίτο τα χιονισµένα Λευκά Όρη. Ο σύγχρονος δρόµος µε τον αγωγό για τον Κουµπελή, έχει…
Πολλές φορές όταν τύχει και συζητάτε με έναν Κρητικό,διαπιστώνετε να μιλάει με την Κρητική διάλεκτο. Κατά συνέπεια μπορεί να μην καταλαβαίνετε μερικές λέξεις. Γι' αυτό το λόγο σας παρουσιάζουμε, σε τρία μέρη, μία μεγάλη γκάμα Κρητικών λέξεων. Κρητική Λέξη Ερμηνεία (μια) βολά (μια) φορά αβάτζα περίσσα αγάλι σιγανά , απαλά αγκιλώνω τζιμπώ , ερεθίζω αγναντίζω καταλαβαίνω αελιά αγελάδα αζάπης ο δυστυχισμένος αζίγωξα έδιωξα άθησε άνθησε αθιβολές αναφορές στο παρελθόν άθος στάχτη αθώ ανθώ αίγα κατσίκα ακέρος ολόκληρος ακριβή (π.χ. ακριβή…
To B' μέρος του αφιερώματός μας για τις κρητικές λέξεις. Κρητική Λέξη Ερμηνεία ζάβαλε καημένε ζαβώνω ζαλίζω ζαλέ πατημασιά, ίχνος ζάλο βήμα ζαμάνι χρονικό διάστημα ζάρα νυχτοπούλι που θεωρείτε η λαλιά του νεκρικό προμήνυμα ζευλωμένη λυγισμένη ζουρίδα ζώο της Κρήτης ζυγώνω διώχνω ζυγώνω κυνηγώ ήκλαιγα έκλαιγα ήλεγα έλεγα ήλειπα έλειπα ηλικιά ηλικία ήλουζα έλουζα ήμουνε ήμουν ήντα τι ήντα θές τι θέλεις ήντα θές; τι θέλεις; ήντα κάνεις; τί κάνεις; ήντα κατές; τι ξέρεις; ήντα λοής με ποιό τρόπο ήπρεπε…
To Γ' και τελευταίο μέρος του αφιερώματός μας για τις κρητικές λέξεις. Καλή σας μελέτη! Κρητική Λέξη Ερμηνεία ογλήγορα γρήγορα ογρασά υγρασία ογρός υγρός οζό ζώο ολιά (μιά ολιά) λίγο ολπίδα ελπίδα ομάδι μαζί ομολογώ μαρτυρώ όντε όταν όργητα θυμός όρδινα εφόδια όρθα όρνιθα ορίζει διευθύνει ούλος όλος όφκαιρο άδειο οφτό ψητό οψάργας χτές οψές χτές 'πά εδώ παγουδιάνω ανακουφίζω πάθη βάσανα παιδωμή ταλαιπωρία παίνια παινέματα παντίντει, παντίδει βολεύει παντονιάρω εγκαταλείπω παντώ εμποδίζω πανωπρούκια επιπλέον προίκα παραγωνιάς στη γωνία ανάμεσα…
Η Ιστορία Η σύγχρονη διαιτολογία θεωρεί σήμερα τη μεσογειακή δίαιτα ως τρόπο ζωής που χαρίζει μακροζωία και καλή υγεία. Οι περισσότερες από τις έρευνες, όμως, που έχουν γίνει διεθνώς, φέρουν την Κρήτη ως το καλύτερο και πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα μεσογειακής διατροφής. Αφού διαπίστωσαν πως οι κάτοικοι του νησιού έχουν τους μικρότερους δείκτες θνησιμότητας, τα πιο μικρά σε παγκόσμια κλίμακα ποσοστά θνησιμότητας από καρδιαγγειακά νοσήματα και καρκίνους, άρχισαν να αναζητούν την ταυτότητα της διατροφής που χάρισε (και χαρίζει) στους Κρητικούς αυτά…
Σελίδα 3 από 6