Πάνω Κουμ Καπί

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Η περιηγήτρια Mary Walker (το 1870 περίπου), συνεχίζει με την περιγραφή του «αραβικού χωρίου», νότια από το «δρόμο της Χαλέπας» (σημερινή Ελευθερίου Βενιζέλου) : «Ενώ οι νέγροι έχουν ιδρύσει το χωριό τους πάνω στην ακροθαλασσιά, οι Άραβες, πιστοί στον γούστο του τόπου τους, έκτισαν το δικό τους χωριό σ' ένα μεγάλο γυμνό χώρο στην άμμο, κάπως πιο απομακρυσμένο από την ακτή, στην άλλη πλευρά του κεντρικού δρόμου που ενώνει τα Χανιά με τη Χαλέπα.

koumkapi

Οι καλύβες τους, καλαμωτές και με πυκνή αχυροσκεπή, περιβάλλονται μερικές φορές από περιφραγμένους με παλούκια χώρους. Συμβαίνει μερικές φορές ένας Άραβας, με ριγμένη πάνω του μεγαλόπρεπα μια βρώμικη καλύπτρα, να μελετά τον ξένο για κάμποση ώρα, χωρίς να καταδέχεται να εκδηλώσει περιέργεια ή έκπληξη.

Να ένας ντόπιος από τη Βεγγάζη που περνά με μια κυματιστή κίνηση του όμορφου υποκίτρινου μπουρνουζιού του. Μερικά παιδιά, καθαροντυμένα και στολισμένα με σκουλαρίκια και περιδέραια από γυάλινες χάντρες, φτιάχνουν πίτες από λάσπη και φωνάζουν για «μπαξίσι», για τον κόπο τους, ίσως, να... σηκώσουν κεφάλι. Είναι ένα κομματάκι Αφρικής, που μεταφέρθηκε στην Κρήτη για να δώσει, λες, μια ακόμα πινελιά εξωτικής πρωτοτυπίας στα πεδινά που βρίσκονται στους πρόποδες του ψηλόκορφου Ακρωτηρίου».

Η περιοχή που ήταν οι βερβέρικες αχυροκαλυβες, εντοπίζεται περίπου στη σημερινή συμβολή των οδών Παλαμά και Δημητρακάκη, κρατούσε όμως αρκετό χώρο. Οι αχυροκαλυβες σύντομα μετατράπηκαν σε παράγκες σκεπασμένες με τσίγκους από γκαζοτενεκέδες, που ήταν σε χρήση την εποχή της Κρητικής Πολιτείας. Κάποιες είχαν διαμορφωθεί σε υποτυπώδη σπίτια, ενοποιώντας με τη μορφή του «ντενεκέ μαχαλά», όλη τη συνοικία. Οι «αραπίνες», με στολισμένο το δέρμα τους με διάστικτα σχέδια, είχαν αρχίσει να εκμοντερνίζονται όσο προχωρούσε ο 20 αιώνας. Αφήνοντας τις αφρικανικές παραδόσεις στις πιο ηλικιωμένες, ντύνονταν φανταχτερά και μάθαιναν την ελληνική γλώσσα γρήγορα, χρησιμοποιώντας τη και στις μεταξύ τους συνομιλίες.

Στην ανταλλαγή των πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, συμπεριλήφθηκαν και οι Βεγγάζιοι του Κουμ-Καπί και τα σπίτια τους κατοίκησαν Έλληνες Μικρασιάτες μετά το 1924.

Το «επισημότερο» μέρος της συνοικίας ήταν η περιοχή του τζαμιού, ανατολικά της οδού Παλαμά και νότια της Ελ. Βενιζέλου. Το τζαμί, που περιβαλλόταν από αξιόλογα μουσουλμανικά σπίτια, διέθετε ψηλό μιναρέ και αυλή με λουλούδια. Το κτήριο του τζαμιού υπάρχει ακόμη, μεταποιημένο σε σπίτι όπου κατοίκησαν μικρασιάτες πρόσφυγες, ενώ ο μιναρές γκρεμίστηκε τη δεκαετία του 1930. Η νεοκλασική αρχιτεκτονική του, δείχνει να κτίστηκε ή να ανακαινίστηκε κατά το τέλος του 19ου ή τις αρχές του 20ου αιώνα. Βρίσκεται κοντά στο 2° Γυμνάσιο. Από τα γύρω σπίτια, συνήθως διώροφα με πέτρινο ισόγειο και ξύλινα σαχνισιά στον όροφο, πολύ λίγα διατηρούνται σήμερα, μετά την ανοικοδόμηση της δεκαετίας του ’80. Κι επειδή η ιστορία πολλές φορές «επαναλαμβάνεται σα φάρσα», η μοίρα θέλησε να ιδρυθεί άτυπα, σε υπόγειο οικοδομής κοντά στο παλιό τζαμί, ένα «παράνομο» καινούριο, για να στεγάσει τις λατρευτικές ανάγκες των πολυάριθμων μουσουλμάνων οικονομικών μεταναστών που εγκαταστάθηκαν στον τόπο μας.

Σε έργα αποχέτευσης στην οδό Παλαμά, πριν λίγα χρόνια, εντοπίστηκε μεγάλος πήλινος αγωγός νερού, μάλλον της περιόδου της Ενετοκρατίας.

Χανιώτικα Νέα - Διαδρομές

Διαβάστηκε 836 φορές
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Παραλίες Ναυάγιο του "Ε/Γ-Ο/Γ Ηράκλειο" »