Κρητικοί Χοροί

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Η στενή σχέση των Κρητικών με τη μουσική και το χορό ανιχνεύεται ήδη από τις απαρχές του μύθου και της ιστορίας της. Γνωστοί και χαρακτηριστικοί μύθοι, όπως αυτός των Κουρητών που χόρευαν χτυπώντας τις ασπίδες τους για να καλύψουν το κλάμα του Δία καθώς και ιστορικές μαρτυρίες και έργα τέχνης, όπως η περίφημη σαρκοφάγος από την Αγία Τριάδα, στην οποία για πρώτη φορά απεικονίζεται επτάχορδη λύρα αλλά και η μαρτυρία του Ομήρου σχετικά με την ασπίδα του Αχιλλέα που απεικόνιζε γλέντι στην Κνωσό, περιγράφουν με σαφήνεια μια γεωγραφική περιοχή στην οποία η μουσική και ο χορός είχαν βαρύνουσα σημασία και μάλιστα σε κάθε περιστατικό της καθημερινής ζωής: στη θρησκευτική ζωή, τη διασκέδαση, τη γέννηση, το γάμο, το θάνατο ακόμα και στον πόλεμο.

xor

Οι παραδοσιακοί χοροί που χορεύονται από γυναίκες και άνδρες, ντυμένους με τη θαυμάσια κρητική φορεσιά, είναι άλλοτε γρήγοροι και άλλοτε αργοί, πάντα όμως δυναμικοί και επιβλητικοί και ιδιαίτερα όταν χορεύονται από παρέες ανδρών παραπέμπουν άμεσα σε πολεμικούς χορούς. Πάντα με το ρυθμό της λύρας οι χορευτές σε κύκλο αναπτύσσουν την τέχνη τους και παρουσιάζουν τον πολύπλοκο βηματισμό στα βασικά είδη χορών που είναι ο πεντοζάλης, ο συρτός και ο πηδηχτός. Σε κάθε περίπτωση ο πρώτος του κύκλου, συνήθως άνδρας, στηριζόμενος στο δεξί χέρι του δεύτερου αναπτύσσει με μεγάλη δεξιοτεχνία ξεχωριστές φιγούρες, τα περίφημα "ταλίμια" ή "ψαλίδια".


Οι κύριοι κρητικοί χοροί είναι :

α)Σιγανός: Λέγεται και χορός του Θησέα. Χορεύεται από άντρες και γυναίκες με τα χέρια πλεγμένα στους ώμους και αποτελεί την εισαγωγή στον πεντοζάλη. Τα βήματα του μοιάζουν μεν με αυτά του πεντοζάλη, αλλά είναι απαλά, σιγανά και συνοδεύονται από τους σχεδόν ψιθυριστούς ήχους της λύρας και του λαούτου. Ο πρωτοχορευτής φαίνεται σαν να σέρνει μια σφιχτοδεμένη ανθρώπινη αλυσίδα, προσπαθώντας να την οδηγήσει έξω από τον λαβύρινθο, στη σωτηρία.

β) Πεντοζάλης: Πήρε το όνομα του από τα πέντε βασικά του βήματα, τα ζάλα, όπως τα λένε οι Κρητικοί, που επαναλαμβανόμενα γίνονται δέκα. Χορεύεται από γυναίκες και άντρες πιασμένους από τους ώμους, με χέρια τεντωμένα σε ανοιχτό κύκλο. Χορός ενθουσιώδης, πηδηχτός, πολεμικός, που αναδεικνύει τη λεβεντιά των χορευτών του και δίνει την ευκαιρία για πολλούς αυτοσχεδιασμούς και θεαματικά σάλτα του πρωτοχορευτή, κάτω από τους ζωηρούς ήχους της βροντόλυρας και του λαούτου.

γ) Συρτός: Ονομάζεται και Χανιώτικος. Είναι χορός πανελλήνιος. Στην Κρήτη χορεύεται σε τοπική παραλλαγή. Οι χορευτές, άντρες και γυναίκες, πιασμένοι χέρι-χέρι στο ύψος του ώμου, σέρνουν αργά τα βήματα τους σε ανοιχτό κύκλο. Οι κινήσεις τους είναι απλές, ελεγχόμενες, ομοιόμορφες.

δ) Καστρινός: Οφείλει το όνομα του στο Μεγάλο Κάστρο, το Ηράκλειο. Λέγεται ακόμα και πηδηχτός από τα νευρικά άλματα και τις αεράτες φιγούρες του και Μαλεβιζιώτικος από την επαρχία Μαλεβιζίου. Είναι καθαρά αντρικός χορός και αποτελείται από οκτώ βήματα με κατεύθυνση προς το κέντρο του κύκλου και άλλα οκτώ προς τα πίσω.

ε) Σούστα: Λέγεται έτσι από το ρυθμικό ανεβοκατέβασμα του κορμιού και τις απαλές αιωρήσεις. Χορεύεται από άντρες και γυναίκες αντικρυστά κι έχει ερωτικό χαρακτήρα. Το ζευγάρι πλησιάζει και χωρίζεται με χαριτωμένες ρυθμικές κινήσεις. Αποτελείται από έξι ελαφρώς πηδηχτά βήματα που επαναλαμβανόμενα γίνονται δώδεκα.


Υπήρχαν ακόμα κι άλλοι κρητικοί χοροί - απανωμερίτης, κατσιμπαρδιανός, πυρρίχιος κλπ. - που δυστυχώς έχουν πάψει από χρόνια να χορεύονται. Σώζονται μόνο στις μνήμες των γεροντότερων και τα αρχεία των μελετητών της κρητικής λαϊκής παράδοσης.

xor2
Διαβάστηκε 959 φορές
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Κρητικος Χορός: Μαλεβυζιώτης Κρητική Διατροφή »