Κουκουναρά

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Η θρυλική αγρέπαυλη «Κουκουναρά», τη «Σουλτανιγιέ» όπως την ονόµαζαν οι µουσουλµάνοι, λόγω της επίσκεψης του Σουλτάνου Αµπτούλ Μετζίτ Χαν εκεί το 1850.

koyk

Κατά τη διάρκεια της επανάστα-σης του 1821, ο ιδιοκτήτης της Αλή Αγά Σοφτάς πρόσφερε καταφύγιο και φιλοξένησε αρκετούς χριστιανούς, µεταξύ των οποίων και τον γιατρό και ετέπειτα πολιτικό παράγοντα Νικόλαο Ρενιέρη. Είναι πιθανό ο τελευταίος να συνδεόταν µαζί του µε µακρινή συγγένεια, αφού οι Σοφτάδες (επίσης Bεηζαδέδες και Αγαζαδέδες) προέρχονταν από εξισλαµισµένο κλάδο επιφανούς βενετοκρητικής οικογένειας.

Το 1830 και στη διάρκεια των γεγονότων που σχετίζονται µε την παράδοση της Κρήτης στον Μωχάµετ Αλι της Αιγύπτου, ο σφακιανός αγωνιστής και εγγονός του ∆ασκαλογιάννη Γεώργιος ∆ασκαλάκης ή Τσελεπής κατέκαυσε με τα παλικάρια του την «Κουκουναρά» για να εκδικηθεί τους Τούρκους. Έξι χρόνια αργότερα την ανοικοδόµησε ο Χαµίτ Κασιµιζαδές, ο οποίος δεξιώθηκε και τον σουλτάνο το 1850 Σε ανάµνηση µάλιστα αυτής της επίσκεψης τοποθετήθηκε µαρµάρινη πλάκα πάνω από τον εξώστη, µε «αραβική» επιγραφή. Ο σουλτάνος φύτεψε στην αυλή την πρώτη στην Κρήτη αροκάρια (είδος κωνοφόρου). Ας δώσουµε το λόγο όµως πάλι στη ∆ήµητρα Ποθουλάκη:

«Μονάχα την Κουκουναρά
θε να σας ιστορίσω
των Κρητικών περιβολιών
πρώτον θα παραστήσω
δεν είναι άλλο σαν αυτό,
ούτε και δε θα γίνει
περιβόλι οµορφότερο
στην Κρήτη, δεν αφήνει
κανένα ασυγκίνητο ή σε χωριό
ή σε πόλη
και Ευρωπαίοι πήγασι
και θαύµασαν όλοι.

Μεταξύ τόσων ξακουστών προσωπικοτήτων και η πανέµορφη Αυτοκράτειρα Ευγενία, του Ναπολέοντος Γ’, επισκέπτεται και φιλοξενείται στην Κουκουναρά. Και η Βασίλισσα Όλγα της Ελλάδος µαζί µε τον τότε διάδοχον Κωνσταντίνο και την άτυχη πριγκίπισσα Μαρία της Ρωσίας, φιλοξενούνται στ’ αρχοντικό του Χαµίτ Βεηζαδέ. Και όταν βρέθηκε στο Χαρέµι είπε προφητικά στην Χανούµ:

Προβλέπω ότι γρήγορα θα αποκτήσετε την ελευθερίαν σας.
Στα λόγια τούτα της Βασίλισσας τρόµαξε η Χανούµ Βεηζαδέ.
Πώς µπορεί να συµβεί αυτό, αφού τούτο ακριβώς είναι που πρεσβεύει η θρησκεία µας;

Τα οστά της Χανούµ σίγουρα θα έτριζαν και θα τρίζουν για όσα γινόταν γύρω της. Όχι βέβαια για την ελευθερία που απέκτησαν οι Οθωµανίδες, µιας και έγινε εκ µέρους των καλή χρήσις, αλλά για ό,τι καλό στέριωσε ο Ελευθέριος Βενιζέλος µαζί µε κάποιους Τούρκους µεγάθυµους, σαν τους Χαµίτ Βέηδες και που σήµερα άφρονες της Σµύρνης και της Κωνσταντινούπολης και της Κύπρου, Τούρκοι, πάνε να το γκρεµίσουν ανεπανόρθωτα.

Στην Κουκουναρά παραθέριζε επί τέσσερα χρόνια και ο Ηγεµών της Κρήτης Γεώργιος. Και ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος στην Κουκουναρά παρέµεινε, όταν τον ∆εκέµβριο του 1913 κατήλθε στην Κρήτη για να υψώσει στο φρούριο Φιρκά την Ελληνική Σηµαία. Και κατά µοιραία σύµπτωση στο ίδιο δωµάτιο που κοιµήθηκε, υπεγράφη και η συνθηκολόγησες των Γερµανών µετά των Άγγλων.

Ο Χαµίτ Βέης Κασιµζαδές υπήρξε Μπάρµπους (∆ήμαρχος). Γι’ αυτό και η συνοικία Κουµπές, ονοµάζεται και Μπάρµπου γιατί σαν πέθανε, καθώς και η γυναίκα του, ετάφησαν στον Κουµπέ, στον ίδιο τάφο του διάσηµουτιµής ένεκεν - Γαζή Μουσταφά. Κι είναι ο ίδιος που υποδέχθηκε και φιλοξένησε στην Κουκουναρά το Σουλτάνο Αβδούλ Μετζίτ Χαν.

Μετά τον Κασιµιζάδε διαφέντευε την Κουκουναρά ο γιος του Μεχµέτ Χαµίτ Βεηζαδές που είχε εκλεγεί επτά φορές βουλευτής Χανίων. Χρηµάτισε και Υπουργός Παιδείας επί Κρητικής Πολιτείας και Νο ∆ άρχης και ∆ήµαρχος Χανίων. ΓενικόςΔ,ευθυντής Θράκης και έκτακτος απεσταλµένος στην Σ µ ύρνη. Για τα φιλελληνικά του αισθήατα ο Ελευθέριος Βενιζέλος ψήφισε ειδικόν νόµον στην Βουλήν, πρώτον να µη υπαχθεί στους ανταλλάξιµους και δεύτερον να µπορεί να πουλήσει την κτηµατικήν του περιουσία».

Το 1926 ο Χαµίτ Βεηζαδές την πούλησε στον Άγγλο Perry Show, ο οποίος την επισκεύασε, αλλά δεν πρόλαβε να κατοικήσει. Την πούλησε στον Ανδρέα Μανιουδάκη, ο οποίος επίσης δεν κατοίκησε.

Στη διάρκεια της µάχης της Κρήτης, χρησιµοποιήθηκε για νοσοκοµείο του 6ου Ελληνικού Συντάγµατος. Γιατρός ήταν ο Μεταξάκίς από τις Μουρνιές.

Οι Γερµανοί τη χρησιµοποίησαν για τις ανάγκες του Ναυαρχείου τους και λέγεται ότι εκεί υπέγραψαν την παράδοσή τους στους Συµµάχους το 1945. Οι Άγγλοι που την παρέλαβαν την λεηλάτησαν και πήραν µαζί τους τις εγκαταστάσεις του ραδιοφωνικού σταθµού του Γερµανικού Ναυαρχείου. Αργότερα αγοράστηκε από τον Στυλ. Κνιθάκη, ο οποίος την πούλησε στη Σοφία Π. Σπανουδάκη και τον σύζυγό της που φιλοδοξούσε να τη µετατρέψει σε τουριστικό ξενοδοχείο

Τελικά αφού λειτούργησε σαν ξενοδοχείο για κάποιο διάστηµα, απαλλοτριώθηκε από το Ναυτικό (το 1961) το οποίο την κράτησε µέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 70.

Έκτοτε εγκαταλείφθηκε αποτελώντας περιουσία της Κτηµατικής Περιουσίας του ∆ηµοσίου. ΣτΓς δεκαετίες του 70 και κυρίως του ’80, η αυθαίρετη δόµηση παραµόρφωσε τελείως το γύρω χώρο και τις όµορες ιδιοκτησίες που παλιότερα ανήκαν σ’ αυτήν, καταστράφηκαν µάλιστα και κάποια βοηθητικά κτίσµατα στην περιφέρεια του κεντρικού κτιρίου (ελαιοτριβεία κ.λπ.). Γκρεµίστηκε επίσης µεγάλο µέρος από τον καλοκτισµένο εξωτερικό περίβολο, από παλιατζίδικο που εγκαταστάθηκε εκεί τη δεκαετία του ’80.

Αργότερα η εθνική οδός και ο κόµβος των Μουρνιών που σχηµατίστηκε παραδίπλα (αναγκαίο κακό…) παραµόρφωσε περισσότερο το περιβάλλον τη κάποτε ερηµικής και ροµαντικής έπαυλης.

Ο σηµερινός δήµαρχος Ελ. Βενιζέλου κ. Κεεσίδης, κάνει προσπάθειες να παραχωρηθεί η αγρέπαυλη από το ∆ηµόσιο για χρήση πολιτιστική. Συγκεκριένα για να στεγαστεί εκεί το πολύπαθο και απαξιωµένο τόσα χρόνια τώρα Λαογραφικό Μουσείο των Χανίων, σε συνεργασία µε την ΙΛΑΕΚ, που τόσες προσπάθειες έκανε στο παρελθόν για να βρεθεί κατάλληλο κτίριο. Μακάρι να ευοδωθεί αυτή η προσπάθεια και τελικά η µόνη πόλη της Κρήτης που στερείται Λαογραφικού Μουσείου, να βρει χώρο για να στεγάσει και αυτό το κοµµάτι του πολιτισµού µας.

Χανιώτικα Νέα - Mανώλης Μανούσακας

Διαβάστηκε 1098 φορές