Πλατεία Καγιαλέ

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Θα ασχοληθούμε με δύο κτήρια που σχετίζονται με τον Λεωνίδα Λυγκούνη και τις δύο κόρες του (από το δεύτερο γάμο του), Εράσμια και Σεβαστή. Η Εράσμια παντρεύτηκε σε δεύτερο γάμο (ο πρώτος σύζυγος της ήταν ο υπεύθυνος του Αγγλικού Τηλεγραφείου στο Ηράκλειο, με τον οποίο είχε αποκτήσει πέντε παιδιά) το γάλλο πρόξενο Μπλαν (Blanc), ονομαστό για τη διπλωματική του δραστηριότητα περισσότερο παρά για το φιλελληνισμό του, με τον οποίο απέκτησε άλλα τρία παιδιά.

 


Καρτ ποστάλ του 1900, δείχνει την ανατολική πρόσοψη του κτιρίου της Γαλλικής πρεσβείας, με τα χαρακτηριστικά παράθυρα, τη στέγη (είχε «βυζαντινά» κεραμίδια) και τον ασύμμετρο εξώστη. Αυτή η όψη (ανατολική), έχει σήμερα καταστραφεί.

 

Ο Λυγκούνης έδωσε για προίκα το σπίτι που προόριζε για το γιο του, Φερδενάνδο, στην Εράσμια κι έτσι στεγάστηκε εκεί η γαλλική πρεσβεία. Μετά το θάνατο του Μπλαν, το 1917, το σπίτι πουλήθηκε στο γάλλο υποπρόξενο Πρέβε. Αργότερα στέγασε τα εργαστήρια (αργαλειούς κ.λπ.) της Φλωρεντινής Καλούτση ("Διπλούς Πέλεκυς") μέχρι την κατοχή, όταν επιτάχτηκε από τους Γερμανούς και χρησιμοποιήθηκε σαν στρατώνας.

Τη δεκαετία του 1970 το σπίτι πουλήθηκε σε όμιλο επιχειρηματιών. Κτισμένο στον τύπο της βίλας, έχει τους χώρους υποδοχής στο ισόγειο και τα δωμάτια στον όροφο τοποθετημένα στη σειρά κατά μήκος βορεινού διαδρόμου. Οι τοίχοι των χώρων υποδοχής έχουν επενδυθεί μέχρι τη μέση με ξύλο. Τα μορφολογικά στοιχεία του κτηρίου, που είναι ένα από τα χαρακτηριστικότερα της Χαλέπας, παραπέμπουν σε οθωμανικό νεοκλασικισμό, με έντονες επιρροές από τη βενετοκρατία, που του δίνουν ιταλίζουσα μορφή. Οι τοίχοι είναι βαμμένοι σε χρώμα κεραμιδί, ενώ τα παράθυρα, που πολλά έχουν ημικυκλικά ανώφλια, περιβάλλονται από λευκά πλαίσια με κυμάτια. Τα ανοίγματα του ισογείου έχουν ανώφλια σε μορφή χαμηλωμένου τόξου. Στην αυλή βρίσκεται το αμαξοστάσιο (οδός Μαυρογένηδων). Η όλη σύνθεση του κτιρίου χαρακτηρίζεται από γραφικότητα, η οποία ενισχύεται από την ερειπωμένη κατάσταση που βρίσκεται σήμερα. Μέρος της στέγης έχει καταρρεύσει και την ίδια τύχη θα έχει και όλο το κτίσμα, αν σύντομα δεν αποκατασταθεί.


Φωτογραφία από το βιβλίο «Ελευθέριος Βενιζέλος 1864-1910, η διάπλαση ενός εθνικού ηγέτη» της κας Λιλής Μακράκη (ένα από τα καλύτερα που γράφτηκαν για το Βενιζέλο), δείχνει τη θέα από τον ανατολικό εξώστη της Γαλλικής πρεσβείας προς το Μεϊντάνι. Το ισόγειο σπίτι μπροστά σώζεται και σήμερα και ανήκε στον τραπεζικό Πορτάλιο. Πάνω δεξιά διακρίνεται και το θερινό σπίτι του Βελή πασά (περισσότερα γι' αυτό αργότερα).

 

Το άλλο κτίριο με το οποίο θα ασχοληθούμε χτίστηκε από τον αιγυπτιώτη βαμβακέμπορο Γ. Χορτάτζη, στο οικόπεδο που του έδωσε για προίκα ο Λυγκούνης, όταν παντρεύτηκε την κόρη του, Σεβαστή (1883). Πρόκειται επίσης για ένα από τα χαρακτηριστικότερα κτίρια της Χαλέπας στον τύπο της βίλας, με εντυπωσιακή είσοδο και πυργοειδή διαμόρφωση. Η είσοδος με την εντυπωσιακή βεράντα, που στολίζεται με ανθεμωτή γιρλάντα και κίονες, οι κυματοειδής επάλξεις των γωνιακών δωματίων και ο μεγάλος κήπος με τα λουλούδια και τις αροκάριες, του προσθέτουν ένα ύφος μυστηρίου. Τα δωμάτια και στους δύο ορόφους αναπτύσσονται γύρω από ένα κεντρικό χώρο υποδοχής.

Το σπίτι δόθηκε από το Χορτάτζη στην κόρη του, Εριέττα, ως προίκα όταν αυτή παντρεύτηκε τον Πέτρο Μαρκαντωνάκη, πιο γνωστό σαν «Μονόκλ», λόγω της συνήθειας του να χρησιμοποιεί αυτό το εξάρτημα. (Περισσότερες πληροφορίες γι' αυτόν, στο βιβλίο «Πρόσωπα και Τύποι των παλιών Χανίων» του Μίνου Νικολακάκη και «Χανιά στο πέρασμα του χρόνου» του Γ. Δημοτάκη). Στη συνέχεια, το σπίτι πουλήθηκε στον εργολάβο Γρηγόριο Φριλίγκο γύρω στα 1916 (για 1.500 χρυσές λίρες), ο οποίος το πούλησε μετά από γενική επισκευή και σε σύντομο διάστημα στη διπλάσια τιμή. Αγοράστηκε από τον έμπορο Πέτρο Μαρκαντωνάκη, στους κληρονόμους του οποίου ανήκει σήμερα. Συντηρημένο και σε άριστη κατάσταση, αποτελεί στολίδι της Χαλέπας.

Νότια από το αρχοντικό Μαρκαντωνάκη και επί της οδού Χαιρέτη, σώζεται ένα αρκετά μακρύ διώροφο κτίριο της τουρκοκρατίας (στον τύπο του μετοχιού), με χαρακτηριστική τοξωτή είσοδο-διαβατικό, που οδηγεί και σε διπλανή ιδιοκτησία. Αρκετά ενδιαφέρον παραδοσιακό κτίσμα, που παλιότερα έφερε σαχνισί στην πρόσοψη και σώζεται σε σχετικά καλή κατάσταση.

Χανιώτικα Νέα - Mανώλης Μανούσακας

Διαβάστηκε 822 φορές
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Μεϊντάνι Οδός Κατσαμπά »