Χαλέπα, Προξενείο

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(3 ψήφοι)

Μια από τις καλύτερα διατηρημένες περιοχές της Χαλέπας (το τοπωνύμιο αρκετά συνηθισμένο στην Κρήτη, σημαίνει τόπος δύσκολος, «χαλεπός», πετρώδης και άγονος), είναι και η περιοχή του αρχοντικού Ναξάκη («Βίλα Ανδρομέδα») και του «Προξενείου».

proksKαρτ ποστάλ των αρχών του 20ου αιώνα, το γερμανικό προξενείο, το κτήριο με το υποδηματοποιείο Χαριτόπουλου (άσπρο) και απέναντι το ελληνικό προξενείο. Τα παράθυρα έχουν τα αρχικά κουφώματα, έχει αντικατασταθεί όμως ο εξώστης. Πίσω διακρίνεται το κτήριο (σήμερα) Δασκαλάκη.

Βορειοανατολικά του ρέματος του Αγ. Παντελεήμονα και πάνω στην οδό Ελ. Βενιζέλου, ψηλός ανειλημματικός τοίχος, δημιουργεί ένα επίπεδο, που πάνω του έχει χτιστεί μια ομάδα σπιτιών που ανήκει στην οικογένεια Ναξάκη. Το διώροφο κτήριο Ναξάκη, που σήμερα είναι μεταπλασμένο σε ξενοδοχείο («Ανδρομέδα»), χτίστηκε τη δεκαετία του 1870 για κατοικία κάποιου τούρκου αγά. Τον καιρό της αυτόνομης Κρητικής Πολιτείας, εκεί στεγάστηκε το γερμανικό προξενείο, πριν μεταφερθεί στο σπίτι του Κρυγερ και μετά αγοράστηκε από την οικογένεια Ναξάκη. Κάπου στα τέλη της τρίτης δεκαετίας του 20ου αιώνα, προστέθηκε στην πρόσοψη του μεγάλη Βεράντα, που δημιούργησε έναν προθάλαμο στην είσοδο, στολισμένο με υαλοστάσιο και χρωματιστό ταΒάνι. Από τα τέσσερα παράθυρα της πρόσοψης του ορόφου, τα δυο κεντρικότερα έδωσαν τη θέση τους σε ανάΒαθες κόγχες. Τα χρόνια της κατοχής χρησιμοποιήθηκε σαν γερμανικό στρατηγείο και στέγασε την General Kommandatur. Την ίδια περίοδο, χτίστηκε με αγγαρείες το ισόγειο διπλανό κτήριο, για στρατιωτική λέσχη. Μετά τη μάχη του Ελ Αλαμέιν, ο στρατάρχης Ράμμελ εγκαταστάθηκε για λίγο καιρό στο στρατηγείο για ανάπαυση.

Το νοτιότερο κτήριο του συγκροτήματος χτίστηκε μεταπολεμικά.

Το 1990 μια ομάδα πρωτοποριακών χανιωτων αρχιτεκτόνων, μεταμόρφωσε το κτήριο στη «Βίλα Ανδρομέδα»), κρατώντας από το παλιό κτήριο τα σημαντικότερα στοιχεία και προσθέτοντας διακριτικά έναν όροφο. Αποκαταστάθηκαν και οι οροφογραφίες.

Βορειότερα, υπήρχαν δυο μικρότερα διώροφα κτίσματα. Στο ισόγειο του Βορειότερου από τα δυο, ακριΒώς στη στροφή του δρόμου, Βρισκόταν στις αρχές του 20ου αιώνα το ονομαστό υποδηματοποιείο του Χαριτόπουλου, ειδικευμένου κυρίως στα στρατιωτικά υποδήματα. Τελευταία τα κτίσματα αυτά κατεδαφίστηκαν, δίνοντας τη θέση τους σε πρωτοποριακά μοντέρνο κτήριο δεμένο με τα γύρω του, αλλά ογκώδες.

proks2Tο «Προξενείο» όπως ήταν στις αρχές του ’70. Τα μεγάλα ανοίγματα στο ισόγειο έχουν σήμερα κλείσει κι έχουν αποκατασταθεί τα αρχικά. Ο πυλώνας έχει σήμερα «ξηλωθεί», ελπίζω όμως να αποκατασταθεί στην αρχική του μορφή.

Απέναντι ακριΒώς, στη γωνία πάνω από τη θάλασσα, Βρίσκεται το θρυλικό «Προξενείο», ένα από τα κτήρια-στολίδια της πόλης. Κτίστηκε από το Βαμβακέμπορο Χορτατζή, στη δεκαετία του 1870-1880 και την τελευταία περίοδο της τουρκοκρατίας στέγαζε τον Μαχμούτ Τζελαλεδίν πασά, γενικό διοικητή, γνωστό για τις αγριότητες του. Τον κυΒικό περίπου όγκο του, διασπούσε ευχάριστα ο μεσημβρινός στεγασμένος εξώστης-μπαλκόνι σμυρναίικου τύπου, από τους λίγους (τέσσερις) που υπήρχαν στα Χανιά. Η εντυπωσιακή πέτρινη πύλη του κήπου στα ανατολικά, προδίδει ευρωπαίο κατασκευαστή (Μαγκουζο;).

Τον καιρό της αυτονομίας στέγασε το ελληνικό προξενείο και αργότερα το ιταλικό. Κάπου την πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα ο εξώστης μετατράπηκε σε μπαλκόνι με όμορφη σιδεριά, ενώ αργότερα τα αρχικά «γερμανικού τύπου» παράθυρα, έγιναν «γαλλικά», όπως άλλωστε και στα περισσότερα κτήρια της Χαλέπας και διακοσμήθηκαν με «τραβηχτά» πίλαστρα από σοβά.

Πουλήθηκε στον έμπορο Μπιτσάκη και στη θέση των παράθυρων του ισογείου δημιουργήθηκαν δυο συμμετρικά καταστήματα. Αργότερα το αγόρασε ο επιχειρηματίας Καρδαμάκης, ο οποίος το ανακατασκεύασε εσωτερικά το 1987, διατηρώντας το εξωτερικό του κέλυφος, αφού είχε κηρυχθεί διατηρητέο. Οι κληρονόμοι του ολοκλήρωσαν την ανακατασκευή και την αποκατάσταση του εξωτερικού, δημιουργώντας το «Προξενείο», στολίζοντας την πόλη μ' ένα καλοφωτισμένο νεοκλασικό μέγαρο.

Σήμερα το ακίνητο ανήκει σε οικοδομική αναπτυξιακή εταιρεία και πρόκειται να φιλοξενήσει ενοικιαζόμενα διαμερίσματα. Η εμβληματική πύλη της αυλής, κατεδαφίστηκε δυστυχώς για να προχωρήσουν οι εργασίες, ελπίζω όμως να αποκατασταθεί υποδειγματικά με τα ίδια υλικά. Στη βόρεια πλευρά του κτηρίου προς τα «Ταμπακαριά», σώζεται ένα ενδιαφέρον επίσης διώροφο νεοκλασικό του 19ου αιώνα, ιδιοκτησίας Δασκαλάκη.

Ανατολικά του «προξενείου», Βρίσκεται κενό οικόπεδο, όπου ο πρίγκιπας Γεώργιος είχε εγκαταστήσει το γήπεδο τένις του. Δίπλα, υπήρχαν στις αρχές του αιώνα οι ιδιοκτησίες των Εβραίων Κωνσταντίνη και Φράγκου. Δεν ξέρω αν κάποια απ’ αυτές ταυτίζεται με το διώροφο νεοκλασικό του Σαράντου Σγουράκη, του οποίου σήμερα σώζεται η μάντρα με τα νεοκλασικά κάγκελα και ο κήπος με τα μεγάλα δέντρα και το πηγάδι. Το σπίτι γκρεμίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του ‘70 από το νέο ιδιοκτήτη επιχειρηματία Καρδαμάκη, ο οποίος έκανε εκεί την κατοικία του. Είναι ένα από τα ενδιαφέροντα και καλοσχεδιασμένα μοντέρνα κτίσματα της δεκαετίας του ’70, που διατήρησε στοιχεία από το παλιότερο, τον κήπο και τη μάντρα της αυλής.

Χανιώτικα Νέα - Διαδρομές - Μανώλης Μανούσακας

Διαβάστηκε 1683 φορές
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Γαλλική Σχολή Μπάνια »