Αμπεριά

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

Η Αμπεριά είναι μια από τις πιο όμορφες παλιές γειτονιές της εκτός των τειχών πόλης. Εκτείνεται από τον Αγιο Παντελεήμονα μέχρι τη συνοικία Μπόλαρη και περιλαμβάνει και την περιοχή του παλιού νοσοκομείου. Τα πρώτα της κτίσματα ανήκουν στην όψιμη τουρκοκρατία και ήταν ιδιοκτησίες ευκατάστατων μουσουλμάνων. Το όνομα το πήρε από ένα είδος ακακίας, γνωστότερο σαν γαζία, που υπήρχε στην περιοχή. Ρομαντικό όνομα για μια ρομαντική γειτονιά.

amperKαρτ ποστάλ του 1900, από φωτογραφία του Περ. Διαμαντόπουλου (έχει δημοσιευτεί στο λεύκωμα «η Κρήτη στο γύρισμα του αιώνα» του Φιλολογικού Συλλόγου "Χρυσόστομος"), έχουμε μια πανοραμική άποψη της Αμπεριάς από τα δυτικά. Το πρώτο από αριστερά κτήριο, είναι το τουρκικό αρχοντικό με τις χαρακτηριστικές γωνίες. Το επόμενο είναι το κτήριο με τον κόκορα στη στέγη, που υπάρχει και σήμερα.

Ο παλιότερος πυρήνας της βρίσκεται κοντά στον Αγιο Παντελεήμονα, αλλά και στην περιοχή πίσω από την κλινική Τσεπέτη. Και στις δυο περιοχές, αν και έχουν γίνει πολλές κατεδαφίσεις, υπάρχουν ακόμη παλιά κτίσματα (19ος αιώνας). Ένα σημαντικό τουρκικό αρχοντικό με θαυμάσιες «καντουνάδες», ενισχυμένες γωνίες βενετσιάνικου τύπου, πανομοιότυπες με αυτές των κτηρίων του 16ου και 17ου αιώνα που σώζονται στην παλιά πόλη, βρισκόταν στην περιοχή βόρεια των Στουλιανών. Πριν μια δεκαετία κατεδαφίστηκε για να γίνει πολυκατοικία. Από το συγκρότημα σώζεται η κεντρική αυλόπορτα, στην οποία οδηγούσε βοτσαλοστρωμένο δρομάκι.

Άλλο τουρκικό κτίσμα, που δεν έχει κατεδαφιστεί γιατί ρυμοτομείται, βρίσκεται σε πάροδο της οδού Βάμου και έχει ένα χαρακτηριστικό τσίγκινο κόκορα στην κορυφή της στέγης.

Την περίοδο μετά την Ένωση με την Ελλάδα, ρυμοτομήθηκαν και οι αδειανές περιοχές της συνοικίας προς την περιοχή του Μπόλαρη και κτίστηκαν αρκετά ημιδιώροφα νεοκλασικά κτήρια, απ' αυτά που σήμερα γκρεμίζονται στη σειρά για να γίνουν πολυκατοικίες.

Δυτικά του μεγάρου Πολωγιώργη, υπήρχε μέχρι πριν περίπου δεκαπέντε χρόνια το μισοερειπωμένο κτίσμα της οικογένειας Τσέλλε. Κι αυτό όπως και οι διπλανοί του χώροι μέχρι το δυτικό τοίχο του αρχοντικού Πολωγιώργη, έγιναν πολυκατοικίες και άλλα απρόσωπα σύγχρονα κτήρια. Το κτίσμα αυτό στέγαζε την ιταλική οικογένεια Τσέλλε, ένα ζωγράφο αδερφό και αδερφές. Πάνω από την κυρία είσοδο υπήρχε μαρμάρινο οικόσημο, μέσα σε στρογγυλό φεγγίτη, που σωζόταν μισοκατεστραμμένο μέχρι το τέλος. Το κτίσμα αγοράστηκε από τον Πολωγιώργη και προσαρμόστηκε στην ιδιοκτησία του, για να στεγάσει αργότερα και υπηρεσίες του νοσοκομείου.

Να και μια περιγραφή των Νικηφοριανών και των κατοίκων του από το Γ. Δημοτάκη (Χανιά στο πέρασμα του χρόνου, Αθήναι 1969): «Σ’ αυτή τη γειτονιά έμεναν οι οικογένειες Καλλιγιάννη, του στρατηγού Καρυδάκη, αξιωματικών που και οι δυο πολέμησαν σαν εθελοντές στο λόχο των φοιτητών στο Μπιζάνι, των Κνιθάκηδων, του έξοχου μαθηματικού και διαλέχτου συμπολίτη Ανδρέα και του αδερφού του συνταγματάρχη Παντελή, που δεκαεξάχρονος πήγε εθελοντής κι αυτός και πολέμησε με το λόχο των φοιτητών, το 1912.

Χανιώτικα Νέα - Διαδρομές - Μανώλης Μανούσακας

Διαβάστηκε 2851 φορές