Το ακρωτήρι είναι η χερσόνησος στα ΒΑ των Χανίων που προστατεύει τον κόλπο της Σούδας απ’ τους βόρειους ανέμους .Στο ακρωτήρι βρίσκονται οι τάφοι των Βενιζέλων, τα μοναστήρια Αγίας Τριάδας και Γ(κ)ουβερνέτου καθώς και το αεροδρόμιο των Χανίων.

diad2

Έξοδος απ την οδό Ελ.Βενιζέλου με κατεύθυνση προς τον αερολιμένα : Στο 4,5ο χλμ στροφή αριστερά για το λόγο του Προφήτη Ηλία, όπου υπάρχει το μνημείο και ο τάφος του Ελ.Βενιζέλου και του γιού του, Σοφοκλή Βενιζέλου. Ο τάφος, εντυπωσιακός στην απλότητά του, είναι το σημείο που ο ίδιος είχε υποδείξει ,με πανοραμική θέα της πόλης των Χανίων, που είχε τόσο αγαπήσει. Συνεχίζοντας το δρόμο του αεροδρομίου στρίβουμε αριστερά ακολουθώντας τα βέλη για την Αγία Τριάδα (14χλμ από Χανιά).

ag-triadaΤο μοναστήρι της Αγίας Τριάδας, που χτίστηκε τον 17ο αιώνα

Το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας βρίσκεται στους πρόποδες της βουνοκορφής Τζομπόμπυλος, σε ωραίο τοπίο, κατάφυτο από ελαιώνες, αμπελώνες και κυπαρίσσια. Χτίστηκε τον 17ο αι. από δύο Βενετούς μοναχούς της οικογένειας Τζαγκαρόλων που ασπάστηκαν την Ορθοδοξία.

Στη μέση του μοναστηριού βρίσκεται η εκκλησία σταυροειδής με τρούλο, αφιερωμένη στην Αγία Τριάδα, με δύο παρεκκλήσια ,της Ζωοδόχου Πηγής και του Ιωάννη του Θεολόγου. Η πρόσοψη του ναού με δωρικούς κίονες έχει έντονα τα σημεία της βενετσιάνικης επίδρασης .Το ψηλό καμπαναριό, που δεσπόζει στο χώρο, χτίστηκε το 1864.Το 19ο αι, υπήρχε θεολογική σχολή στο μοναστήρι.

monh-gouvernetouΗ μονή Γ(κ)ουβερνέτου. Ο περίβολος της Μονής

4 χλμ από την Αγ.Τριάδα βρίσκεται η μονή Γ(κ)ουβερνέτου.Ο δρόμος στην αρχή είναι χωματόδρομος αλλά όταν αρχίζει η ανάβαση υπάρχει άσφαλτος.

Ο φρουριακός περίβολος της Μονής έχει σχήμα παραλληλόγραμμο με 4 τετράγωνους πύργους στις γωνίες. Στη μέση του περιβόλου ορθώνεται ο ωραίος θολοσκεπής ναός αφιερωμένος στα Εισόδια της Θεοτόκου, με την πρόσοψη στολισμένη με βενετσιάνικα γλυπτα. Έχει 2 παρεκκλήσια, των Αγίων Δέκα και του Αγίου Ιωάννη του Ξένου ή Ερημίτη. Μονοπάτι(30 λεπτά) οδηγεί στη Σπηλιά, όπου έζησε και πέθανε ο Ιωάννης. Κατεβαίνοντας στο μονοπάτι,μετά από 10 λεπτά περίπου, περνάμε μία πρώτη σπηλιά της Αρκουδιώτισσα, με εκκλησάκι της Παναγίας στην είσοδο και σταλακτίτη στο βάθος. Έρευνα του αρχαιολόγου Κ.Δαβαρά απέδειξε ότι στη σπηλιά αυτή λατρευόταν η Άρτεμις μεταμορφωμένη σε αρκούδα. Το σημερινό εκκλησάκι είναι αφιερωμένο στην Παναγία την Αρκουδιώτισσα.

Συνεχίζοντας το μονοπάτι αντικρίζουμε τα ερείπια του μοναστηριού του Καθολικού. Το σπήλαιο, μέσα στο οποίο είναι ο τάφος του Αγίου Ιωάννη του Ξένου, βρίσκεται στο τέλος της σκάλας. Αν συνεχίσουμε ακόμη 10 λεπτά φτάνουμε σε απόκρημνη ακτή που προσφέρεται για μπάνιο

Η επιστροφή για Χανιά γίνεται από τον ίδιο δρόμο ή συμπληρώνοντας το γύρο του Ακρωτηρίου από τα χωριά Σταυρός και Κουνουπιδιανά.

πηγή: Οδηγός ΚΡΗΤΗ της 'Αννα Κωφού

Κατηγορία Διαδρομές

Πολλοί είναι εκείνοι που επισκέπτονται την Κρήτη, μόνο και μόνο για να κάνουν τη διαδρομή αυτή και να επιχειρήσουν να διασχίσουν πεζοπορώντας το περίφημο Φαράγγι της Σαμαριάς.

diad1

Η διαδρομή συνδυάζει ανάβαση με αυτοκίνητο στα Λευκά Όρη μέχρι το οροπέδιο Ομαλού (Ξυλόσκαλο 44χμλ.) και κάθοδο με τα πόδια από το Φαράγγι της Σαμαριάς ως την Αγία Ρουμέλη στο Λιβυκό Πέλαγος(περίπου 18χλμ. πορεία). Όσοι επιθυμούν να διασχίσουν το Φαράγγι, θα πρέπει να φτάσουν ως την είσοδο του(Ξυλόσκαλο) με οργανωμένη εκδρομή τουριστικού γραφείου ή με συγκοινωνία ΚΤΕΛ. Δεν ενδείκνυται η χρήση επιβατικού αυτοκινήτου ως το Ξυλόσκαλο με σκοπό την αυθημερόν αντίστροφη επιστροφή μέσα από το Φαράγγι.

Από τα Χανιά έξοδος προς Κίσσαμο και στο 1,5 χλμ ακολουθούμε διακλάδωση προς Βορρά με κατεύθυνση Αλικιανός - Όμαλός.Ο δρόμος διασχίζει τους πυκνούς πορτοκαλεώνες της κοιλάδας του Κερίτη επί 15χλμ περίπου. Η κοιλάδα είναι από τις πιο πλούσιες σε εσπεριδοειδή, με ένα εκατομμύριο ρίζες περίπου. Στο 12ο χλμ η διακλάδωση στα δεξιά οδηγεί στα χωριά Αλικιανό (1χλμ) και Κουφό(3χλμ).

Μέσα στον Αλικιανό, πάνω στον κεντρικό δρόμο, δεξιά συναντάμε τη μικρή, χαριτωμένη, βυζαντινή εκκλησία του Αγ.Γεωργίου (13ου αι.) με τοιχογραφίες του 1430 του ζωγράφου Παύλου Προβατά. Σχεδόν απέναντι μέσα σε περιβόλι σώζονται ερείπια του ιστορικού, βενετσιάνικου πύργου του Δαμολίνο. Συνεχίζοντας προς το Κουφό,500μ. πριν την είσοδο του χωριού, στα δεξιά στενό μονοπάτι(50μ)οδηγεί στη βυζαντινή εκκλησία του Αγ.Ιωάννου με ωραίες τοιχογραφίες διαφόρων εποχών.

Επιστρέφοντας στον κεντρικό δρόμο προς Ομαλό, στο 15ο χλμ συναντάμε το χωριό Φουρνές, από όπου διακλάδωση αριστερά οδηγεί, σε απόσταση 5χλμ,στο χωριό Μεσκλά. Στην είσοδο του χωριού, ανηφορικό δρομάκι αριστερά μας φέρνει σε ναϊσκο με καλά διατηρημένες τοιχογραφίες των αρχών του 14ου αι. των ζωγράφων Θεοδώρου και Μιχαήλ Βενέρη και άλλων. Στην έξοδο του χωριού υπάρχει η παλιά εκκλησία Παναγία, η οποία έχει χτιστεί πάνω στα θεμέλια Βασιλικής του 5-6ου αι, όπως μαρτυρούν ίχνη μωσαϊκού. Πίσω από την εκκλησία ανεγέρθηκε στις αρχές του 1970 τεράστιος σύγχρονος ναός ρωσικής αρχιτεκτονικής. Στην ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο υπήρχε εδώ πόλη, της οποίας όμως το όνομα δεν έχει εξακριβωθεί ακόμα. Απ’ το χωριό Φουρνές αρχίζει δύσκολη ανάβαση με πολλές και απότομες στροφές στη ΒΔ πλευρά των Λευκών Ορέων προς το οροπέδιο του Ομαλού.

lakkoiΤο ιστορικό χωριό Λάκκοι που διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο σε όλες τις κρητικές επαναστάσεις

Στο 24ο χλμ συναντάμε το ιστορικό χωριό Λάκκοι (υψόμετρο 500μ), που διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο σ’ όλες τις Κρητικές Επαναστάσεις καθώς και στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής. Είναι η γενέτειρα του Γενικού Αρχηγού Χατζημιχάλη Γιάνναρη, που έδρασε στο 2ο μισό του 19ου αι.. Στο 39ο χλμ φτάνουμε στο υψηλότερο σημείο της διαδρομής (υψόμετρο 1200μ) και περνάμε τον αυχένα. Κατηφορίζοντας, μπροστά μας απλώνεται το γυμνό τοπίο του οροπεδίου του Ομαλού(υψόμετρο 1080μ ). Ολόγυρα το προφυλάσσουν ψηλές οροσειρές που στο διάβα των αιώνων και ιδιαίτερα στα χρόνια της Τουρκοκρατίας το είχαν καταστήσει απόρθητο φρούριο Κρητών επαναστατών και καταφύγιο των κυνηγημένων. Παλαιότερα η περιοχή φημιζόταν για την παραγωγή πατάτας και δημητριακών αλλά σήμερα παραμένει βοσκότοπος μια κτηνοτροφίας που φθίνει.

Στο κέντρο του οροπεδίου συναντάμε μικρό ομώνυμο οικισμό με 2-3 ταβέρνες ανοιχτές την τουριστική περίοδο. Στην είσοδό του, αριστερά, πάνω σε λοφίσκο στέκει επιβλητικά το σπίτι του Χατζημιχάλη Γιάνναρη και πλάι ο τάφος του πολεμάρχου.

Σε 5 χλμ φτάνουμε στη βόρεια είσοδο του Φαραγγιού, στη θέση Ξυλόσκαλο, όπου υπάρχει τουριστικό περίπτερο και μικρός ξενώνας. Από το σημείο αυτό οι πεζοπόροι θα αρχίσουν την κάθοδο στο Φαράγγι της Σαμαριάς, που είναι το μεγαλύτερο της Ευρώπης και προστατεύεται ως εθνικός δρυμός. Το πέρασμά του απαιτεί 5-8 ώρες ανάλογα με το ρυθμό του κάθε πεζοπόρου.

samariaΤο φαράγγι της Σαμαριάς, το μεγαλύτερο της Ευρώπης

Το Φαράγγι αρχίζει απ’ το Ξυλόσκαλο(υψομ.1227μ).Στην αρχή η κάθοδος αποτελείται από σκαλιά και στη συνέχεια από ένα καλοχαραγμένο και σηματοδοτημένο μονοπάτι. Στη διαδρομή υπάρχουν αρκετές πηγές και χώροι αναψυχής για τους επισκέπτες καθώς και ο μη κατοικημένος πλέον οικισμός Σαμαριά. Ιδιαίτερα εντυπωσιακά είναι τα σημεία όπου τα Φαράγγι στενεύει στα 3-4 μέτρα, στις λεγόμενες «Πόρτες».Τα τελείως κάθετα τοιχώματα δεξιά κι αριστερά, που σε πολλά σημεία φτάνουν σε ύψος 500 μ. προκαλούν δέος, που το επιτείνει μερικές φορές το σφύριγμα του ανέμου. Σε όλο το μήκος του Φαραγγιού η χλωρίδα είναι πλούσια, ενώ οι λάτρεις των πουλιών θα έχουν την τύχη να δουν μερικά απ’ τα πιο σπάνια είδη .Στις δυσπρόσιτες πλαγιές ζει ακόμα ο κρητικός αίγαγρος, το «κρι-κρι»,όπως το αποκαλούν οι Κρητικοί.

Καθώς το Φαράγγι ανοίγει στην έξοδο του,3 χλμ περίπου πριν απ’ την ακτή, οι κουρασμένοι οδοιπόροι μπορεί να συναντήσουν αγωγιάτες με τα μουλάρια του, που με ανάλογο αντίτιμο τους μεταφέρουν, αν το επιθυμούν, στην Αγιά Ρουμέλη. Στη διάρκεια του χειμώνα το Φαράγγι είναι αδιάβατο και οι κορυφές του συχνά καλύπτονται με χιόνι.

ag-roumeliΗ Αγία Ρουμέλη, παραθαλάσσιο χωριό με θαυμάσιες ακογιαλιές και ενοικιαζόμενα δωμάτια

Στην Αγιά Ρουμέλη υπάρχουν λίγα μόνο ενοικιαζόμενα δωμάτια και εστιατόρια, ενώ η παραλία είναι θαυμάσια. Ο οικισμός είναι χτισμένος στη θέση της αρχαίας πόλης Τάρρα, της οποίας τα λείψανα αρχίζουν απ’ τον 5ο αι. π.Χ..Σ την ανατολική όχθη του ποταμού σώζονται τα ερείπια της ρωμαϊκής εποχής. Από την Αγία Ρουμέλη ξεκινούν μικρά πλοία για τη χώρα Σφακίων, όπου περιμένουν τα λεωφορεία για την επιστροφή των εκδρομέων.

πηγή: Οδηγός ΚΡΗΤΗ της 'Αννα Κωφού

Κατηγορία Διαδρομές

Η διάβαση του "Φάραγγα" προσφέρει μια ανεπανάληπτη και συγκλονιστική εμπειρία.
Στην Κρήτη υπάρχουν πάμπολλα διαμάντια μιας αστείρευτης φυσικής ομορφιάς και ένα είδος αξιοπρόσεκτο είναι τα φαράγγια της. Το Φαράγγι της Σαμαριάς, ο "φάραγγας", όμως, είναι ένας και μοναδικός........

Η διάβαση του "φάραγγα" είναι μία ανεπανάληπτη και συγκλονιστική εμπειρία. Ο πεζοπόρος βρίσκεται αντιμέτωπος με τη φύση και την άγρια ομορφιά της. Ανταμείβεται για τη δύσκολη πεζοπορία του στο τραχύ κατηφορικό έδαφος με ένα επιβλητικό και πρωτόγονο θέαμα, ένα πανέμορφο τοπίο χωρίς καμία ανθρώπινη επέμβαση, μια μοναδική αίσθηση δέους και άπειρου θαυμασμού για το ανέπαφο μεγαλείο που αντικρίζει. Ο Εθνικός Δρυμός των Λευκών Ορέων της Κρήτης, γνωστός ως Φαράγγι της Σαμαριάς, ιδρύθηκε το 1962 με σκοπό την προστασία και διατήρηση της επιστημονικής και πολιτιστικής αξίας της περιοχής. Για τους λόγους αυτούς αναγνωρίσθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης ως ένα από τα πιο άγρια, παρθένα και μοναδικά από επιστημονικής πλευράς φυσικά πάρκα του κόσμου!
Η φήμη αυτού του μαγευτικού τόπου ξεκινάει από τα χρόνια της αρχαιότητας. Η εκθαμβωτική του φυσική ομορφιά ήταν γνωστή και τη θαύμαζαν από τους αρχαίους μινωικούς χρόνους. Οι Δωριείς που κατέλαβαν την περιοχή τον 5ο αιώνα π.Χ. μετέτρεψαν το φαράγγι σε μεγάλο θρησκευτικό κέντρο, ιδρύοντας την πόλη-κράτος Τάρρα στην έξοδό του προς τη θάλασσα. Επίσης, έχτισαν ναούς και ίδρυσαν το Μαντείο του Απόλλωνα στην καρδιά του φαραγγιού. Ξεκινώντας το οδοιπορικό μας από τα ανεξάντλητα Χανιά με το βενετσιάνικο λιμάνι τους, ο ασφαλτόδρομος των 42 χιλιομέτρων μάς οδηγεί ανάμεσα από οπωρώνες και απτά λαογραφικά δείγματα της κρητικής φυσιογνωμίας επάνω στο χιλιοτραγουδισμένο οροπέδιο του Ομαλού. Περίπου τέσσερα χιλιόμετρα από την αρχή του Ομαλού φτάνουμε στο Ξυλόσκαλο, όπου τελειώνει ο δρόμος. Από το σημείο αυτό αρχίζει η πεζοπορία. Τώρα βρίσκεσαι σε υψόμετρο 1.200 μέτρα. Το επιβλητικό βουνό που ορθώνεται μπροστά σου είναι ο Γκίγκιλος. Στους πρόποδες τής μεγάλης ολισθηρής κατωφέρειας των βράχων, στα δεξιά είναι η πηγή Λινοσέλλι, όπου η παράδοση αναφέρει ότι ο Δίας κατέβαινε συχνά και έπαιρνε το μπάνιο του.

Στο τελευταίο πέρασμα

Στο βάθος, στα αριστερά σου, μπορείς να δεις τις γυμνές κορυφές των Λευκών Ορέων. Μία από αυτές, οι Πάχνες (2.452 μ.), είναι η δεύτερη ψηλότερη κορυφή της Κρήτης με τέσσερα μέτρα διαφορά από τον Ψηλορείτη. Το Ξυλόσκαλο έχει παραμείνει ένα στρατηγικό σημείο κατά τη διάρκεια της μακριάς του ιστορίας. Η σπουδαιότητά του οφείλεται στο γεγονός ότι είναι το χαμηλότερο πέρασμα για να μπεις και να βγεις από το φαράγγι. Εκεί όπου αρχίζει το μονοπάτι, σκαλοπάτια έχουν κοπεί στον βράχο για να κάνουν πιο εύκολο το πέρασμα. Στα παλιά χρόνια όμως χρησιμοποιούσαν μία σκάλα φτιαγμένη από κορμούς δένδρων, απ' όπου πήρε και το όνομά του, Ξυλόσκαλο. Στο Ξυλόσκαλο υπάρχει και τουριστικό περίπτερο εφοδιασμένο με εστιατόριο. Από τη βεράντα του μπορεί να απολαύσει κάποιος ένα από τα πλέον πανοραμικά γεύματα που θα τύχουν ποτέ στη ζωή του. Ο κ. Αριστοτέλης, υπεύθυνος στο τουριστικό περίπτερο του Ξυλοσκάλου, ένας αυθεντικός γηγενής που είναι πάντα γεμάτος ενθουσιασμό στο να σας δώσει όποια πληροφορία θελήσετε για όλο το συγκρότημα των Λευκών Ορέων και φυσικά το Φαράγγι της Σαμαριάς.

Εθνικός δρυμός από το 1962

Μετά 30 λεπτά κατάβασης συναντάμε την πηγή Νερούτσικο. Αφήνοντας πίσω μας την πηγή και ακολουθώντας το κατηφορικό μονοπάτι, φτάνουμε έπειτα από 45 λεπτά στο εκκλησάκι του Άι-Νικόλα. Σε 60 λεπτά από τον Αϊ-Νικόλα εμφανίζεται εμπρός μας ο ερειπωμένος οικισμός της Σαμαριάς, που βρίσκεται περίπου στη μέση της διαδρομής. Εδώ θα βρει ο οδοιπόρος έναν μικρό σταθμό, που είναι εφοδιασμένος με τηλέφωνο και πρώτες βοήθειες για επείγοντα περιστατικά και τουαλέτες με τρεχούμενο νερό. Εδώ επίσης μπορεί να νοικιάσει όποιος το επιθυμεί ένα μουλάρι για το υπόλοιπο μέρος της διαδρομής. Η Σαμαριά εγκαταλείφθηκε το 1962, όταν η ελληνική κυβέρνηση ανακήρυξε την περιοχή του φαραγγιού εθνικό δρυμό. Οι περισσότεροι από τους Σαμαριώτες μετοίκησαν στην Αγία Ρουμέλη και αλλού. Τώρα τα περισσότερα σπίτια είναι ερειπωμένα. Μόνο τα εκκλησάκια Οσία Μαρία, Χριστός και Άγιος Γεώργιος παλεύουν με τη διάβρωσή τους από τον χρόνο. Η Οσία Μαρία είναι το πιο παλιό από τα τρία. Χτίστηκε το 1379 από τους Βενετσιάνους που κυριαρχούσαν τότε στην Κρήτη και έδειχναν μεγάλο οικονομικό ενδιαφέρον για τα πλούσια σε ξυλεία δάση του φαραγγιού. Το όνομα "Οσία Μαρία" μετατράπηκε σταδιακά σε "Σία Μαρία", "Σα Μαρία" και τελικά Σαμαριά. Σε 45 λεπτά μετά τη Σαμαριά υπάρχει στο διάβα μας μια μεγάλη πηγή, που είναι γνωστή στην περιοχή ως Κεφαλόβρυση ή Κεφαλοβρύσια. Η παρουσία τρεχούμενου νερού από την Κεφαλόβρυση μέχρι τη θάλασσα κάνει αυτό το τελευταίο μέρος της διαδρομής περισσότερο ευχάριστο. Σε 20 λεπτά από την Κεφαλόβρυση συναντάμε το εκκλησάκι της Μεταμόρφωσης και λίγο μετά οι Σιδηρόπορτες. Είναι το στενότερο μέρος του φαραγγιού, περίπου τρία μέτρα φαρδύ και πολλά μέτρα βαθύ. Περίπου 30 λεπτά από τις Πόρτες και μόλις βγούμε από τα όρια του φαραγγιού φτάνει κανείς στην παλιά Αγία Ρουμέλη.

Στην Αγία Ρουμέλη περιμένοντας το πλοίο

Είκοσι λεπτά αργότερα το ζεστό προμήνυμα του Λιβυκού γίνεται μια γαλάζια πραγματικότητα. Η Νέα Αγία Ρουμέλη βρίσκεται επάνω στα λείψανα της αρχαίας Τάρρας και είναι γεμάτη ζωή. Τα 16 χλμ. πεζοπορίας και τα 1.200 μέτρα υψομετρικής διαφοράς από το Ξυλόσκαλο έως τη θάλασσα απαιτούν εξάωρη διάθεση για να ρουφήξει κάποιος τους χυμούς αυτής της κρητικής γωνιάς. Οι δυνατότητες επανένταξης, στα κατά το μάλλον ή ήττον συνηθισμένα, γίνεται με πλοιάριο προς τη Χώρα Σφακίων, τη Σούγια και την Παλαιόχωρα.

Απαγορεύσεις

Ο Εθνικός Δρυμός της Σαμαριάς είναι ανοιχτός στους επισκέπτες από την 1η Μαΐου μέχρι την 31η Οκτωβρίου. Οι επισκέπτες επιτρέπεται να κινούνται μόνο στο κεντρικό μονοπάτι που έχει σημανθεί, από Ξυλόσκαλο στην Αγία Ρουμέλη και αντίστροφα. Κίνηση σε όλα τα άλλα μονοπάτια απαιτεί έγγραφη άδεια της Διευθύνσεως Δασών Χανίων και ελέγχεται αυστηρά. Απαγορεύονται αυστηρά το άναμμα φωτιάς, η κατασκήνωση, η διανυκτέρευση μέσα στον δρυμό, η κοπή λουλουδιών, η εκρίζωση ή η καταστροφή φυτών. Ακόμη η κατοχή όπλων ή παγίδων, η εισαγωγή σκυλιών στον δρυμό, το κυνήγι, το ψάρεμα και η κολύμβηση στα ρέματα του δρυμού. Δεν επιτρέπονται το ραδιόφωνο, το τραγούδι, η ρίψη λίθων, οι ασυνήθιστοι θόρυβοι, η απόρριψη απορριμμάτων σε άλλες θέσεις πέρα από τις καθορισμένες για τον σκοπό αυτό. Επίσης, απαγορεύεται το κάπνισμα, εκτός των θέσεων αναπαύσεως και η κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών.

Του Αλέξανδρου Τσαντούλα
Πηγή: Εφημερίδα "Το Έθνος της Κυριακής"

Κατηγορία Διαδρομές

Έξοδος από από τα Χανιά προς τη Σούδα. Στο 2ο χλμ μια διακλάδωση δεξιά, από γραφικό δρόμο με ευκαλύπτους, οδηγεί στην είσοδο της καλοδιατηρημένης μονής Χρυσοπηγής. Η μονή Χρυσοπηγής ιδρύθηκε από την οικογένεια Χαρτοφύλακα τον 16ο αι. Το αρχικό βυζαντινό καθολικό βρίσκεται στη μέση του σημερινού ναού. Η μονή περιβάλλεται από τείχος. Νότια της Μονής Χρυσοπηγής, κοντά στο χωριό Νεροκούρου, έχει βρεθεί μινωικός οικισμός.

diad3

Στο 4ο χλμ περνάμε το λιμάνι της Σούδας. Στο 5ο χλμ παίρνουμε την εθνική προς Ρέθυμνο. Στο 12,5 χλμ έξοδος για Άπτερα. Ο δρόμος είναι ανηφορικός, στενός με στροφές αλλά ασφαλτόστρωτος. Στο 13,5 χλμ συναντάμε το χωριό Μεγάλα Χωράφια και στην αριστερή διακλάδωση οδηγούμαστε στην τοποθεσία της Αρχαίας Απτέρας. Η ανταμοιβή για το δύσκολο δρόμο είναι η πανοραμική θέα του κόλπου της Σούδας, από την κορυφή του λόφου με υψόμετρο 200μ.. Ο δρόμος στο μικρό οροπέδιο συνεχίζει (προσπερνώντας διακλάδωση δεξιά προς αρχαιολογικό χώρο) μέχρι το ανακαινισμένο τούρκικο φρούριο, που δεσπόζει του κόλπου της Σούδας και όλης της ακτής. Η θέα είναι συναρπαστική. Στα ανατολικά φαίνεται όλη η ακτή και η πεδιάδα Κοιλιάρη και το παραθαλάσσιο, γραφικό χωριό Καλύβες. Προς Βορρά, δίπλα στην εθνική οδό, είναι το μεσαιωνικό φρούριο Ιτζεδίν και απέναντι ο κόλπος της Σούδας, με τον ναύσταθμο και τα μικρά νησάκια. Σ’ ένα από αυτά, στη νήσο Σούδα, σώζεται βενετσιάνικο φρούριο. Στο βάθος, στον ορίζοντα κλείνει η χερσόνησος του Ακρωτηρίου. Προς νότο εντυπωσιάζει η εικόνα του ορεινού όγκου των Λευκών Ορέων, ιδίως κατά τους χειμερινούς μήνες όταν τα βουνά είναι πραγματικά κατάλευκα..
.
Σ’ αυτήν την πανοραμική θέση, που δεσπόζει του κόλπου της Σούδας, ιδρύθηκε κατά τον 8ο αι π.Χ. η Απτέρα, μία από τις ισχυρότερες πόλεις-κράτη της Κρήτης. Το όνομά της, κατά την παράδοση, το πήρε από τις Σειρήνες, οι οποίες έχασαν τα φτερά τους ύστερα από την ήττα τους σ’ ένα μουσικό αγώνα που πραγματοποιήθηκε εδώ με τις Μούσες. Στην πραγματικότητα, η πόλη πρέπει να πήρε το όνομά της από το ομώνυμο επίθετο της θεάς Άρτεμης που λατρευόταν εκεί και απεικονίζεται στα νομίσματά της. Η ζωή της πόλης συνεχίστηκε αδιάκοπα μέχρι τους χρόνους της αραβικής κατάκτησης ,όταν καταστράφηκε και εγκαταλείφθηκε. Από τα ερείπιά της εντυπωσιακά είναι τα τείχη που την περιβάλλουν (4 χλμ) και σώζονται σε αρκετά σημεία. Κτίστηκαν κατά τον 3ο αι. π.Χ. και η ισχυρή τοιχοποιία τους δείχνει τη μεγάλη ακμή της πόλης κατά τους ελληνιστικούς χρόνους. Περνώντας τα τείχη, στο μέσον περίπου του χώρου, υπάρχει ένα περιφραγμένο τμήμα με φύλακα, όπου μπορεί κανείς να δει τα ερείπια ενός μικρού διμερούς ναού των κλασσικών χρόνων (τέλη 5ου-4ου αι. π.Χ. ), ανατολικότερα ένα τρίκογχο αψιδωτό κτίριο των ρωμαϊκών χρόνων που σχετίζεται με το βουλευτήριο. Ακολουθώντας το μονοπάτι πίσω απ’ το μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου φτάνει κανείς σε δύο εντυπωσιακές, θολωτές, ρωμαϊκές δεξαμενές.

kastro itzentinΤο κάστρο Ιτζεδίν

Το τουρκικό φρούριο του Ιτζεδίν, κοντά στην ανατολική πύλη του τείχους, προσφέρεται για την απόλαυση της θέας της πόλης. Στην νότια μεριά υπάρχει το θέατρο (σε κακή κατάσταση σήμερα ) και αλλού πενιχρά λείψανα αρχαίων ναών. Αρκετά καλά σώζονται μερικά πρώιμα βυζαντινά κτίρια στο χώρο.

Έξω από τα τείχη, στη θέση της σημερινής συνοικίας Πλακάλωνα των Μεγάλων Χωραφιών, εκτείνεται η αρχαία νεκρόπολη της οποίας αρκετοί τάφοι έχουν σκαφτεί. Από τα μεγάλα χωράφια μπορούμε να συνεχίσουμε μέχρι το Στύλο (38,5 χλμ). Πριν απ’ το χωριό Στύλος και μετά τη διασταύρωση για τη Μαλάξα, αριστερά , πάνω σε λόφο, ανασκάφτηκε τμήμα μινωϊκού οικισμού με κεραμικό κλίβανο, κι ένας θολωτός, υστερομινωϊκός ||| τάφος.

Από τον Στύλο, δεξιά στην έξοδο του χωριού, δρόμος (5 χλμ )ανηφορικός, με στροφές, όχι καλά διατηρημένη άσφαλτος, οδηγεί στο χωριό Σαμωνά(υψόμετρο 400μ.), όπου ανασκάπτεται υστερομινωϊκός ||| οικισμός. Επιστρέφουμε από τον ίδιο δρόμο ή συνεχίζουμε από τη Μαλάξα και τις Μουρνιές.

πηγή: Οδηγός ΚΡΗΤΗ της 'Αννα Κωφού

Κατηγορία Διαδρομές

Ενδιαφέρουσα διαδρομή, προς το Λιβυκό Πέλαγος. Διασχίζει περιοχή με εναλλασσόμενο τοπίο, στους δυτικούς πρόποδες των Λευκών Ορέων. Έξοδος από Χανιά προς Νότο μέχρι τον Αλικιανό απ’ όπου διασχίζοντας πορτοκαλεώνες φθάνουμε στο χωριό Σκινές. Την άνοιξη γιορτάζεται εδώ η γιορτή του Πορτοκαλιού. Συνεχίζοντας τον ανηφορικό δρόμο, φθάνουμε στα Νέα Ρούματα (26ο χλμ, υψομ.320μ.) . Αφού περάσουμε το χωριό Πρασές (υψομ.480μ.), στο 38ο χλμ διακλάδωση αριστερά σε δύσκολο χωματόδρομο (15 χλμ) οδηγεί από άγριο, αλλά επιβλητικό τοπίο στο οροπέδιο του Ομαλού

diad4

Ο δρόμος της Σούγιας συνεχίζει για την Αγία Ειρήνη 44 χλμ (υψομ.700μ.) στις όχθες του ομώνυμου χειμάρρου. Από εδώ αρχίζει το φαράγγι της Αγίας Ειρήνης μήκους 8 χλμ.. Περνώντας από τα χωριά Επανοχώρι και Καμπανός φθάνουμε στο χωριό Ροδοβάνι. Ανατολικά του χωριού (στην είσοδο), στο λόφο Κεφάλα, ήταν χτισμένη η αρχαία πόλη-κράτος Έλυρος. Κατά την α΄ περίοδο της Βυζαντινής εποχής η πόλη ήταν έδρα επισκόπου, αλλά την κατέστρεψαν οι Σαρακηνοί. Εντυπωσιακό άγαλμα φιλοσόφου από την Έλυρο βρίσκεται στο μουσείο Χανίων.

temeniaΤεμένια

Στο 62,5ο χλμ στο χωριό Τεμένια, διακλάδωση δεξιά συναντάει στην Κάνδανο το δρόμο Χανιά-Παλαιόχωρα. Αριστερά από τα Τεμένια ο δρόμος συνεχίζει προς Σούγια.

Δύο χλμ πριν τη Σούγια, χωματόδρομος οδηγεί στο Κουστογέρακο, όπου στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου έγινε μεγάλη μάχη, μεταξύ ανταρτών και Γερμανών την ώρα που οι τελευταίοι τουφέκιζαν τις γυναίκες του χωριού στην πλατεία.

sougiaΣούγια

Η Σούγια μικρό χωριό με ωραία αμμουδιά διαθέτει μικρό ξενοδοχείο και ενοικιαζόμενα δωμάτια. Εδώ υπήρξε η αρχαία πόλη Συία, επίνειο της Ελύρου. Αρκετά ρωμαϊκά ερείπια (θέρμες, τμήματα του αρχαίου υδραγωγείου, σπίτια και καμαροσκέπαστοι τάφοι) στέκουν ακόμη κυρίως ανατολικά του σουγιανού ποταμού. Στη δυτική άκρη του οικισμού η σύγχρονη εκκλησία έχει χτιστεί πάνω στα θεμέλια παλαιοχριστιανικής, βασιλικής 6ο αι. μ.Χ. με θαυμάσιο ψηφιδωτό δάπεδο

. Για τον επισκέπτη που αγαπά την πεζοπορία, τη φύση και την αρχαιότητα δυτικότερα της Σούγιας υπάρχει μία έκπληξη: η αρχαία Λυσσός. Τοπίο ειδυλλιακό, καταπράσινο, με μοναδικό κάτοικο τον φύλακα, που σας οδηγεί στο μικρό δωρικό ναό του Ασκληπιού, στο αρχαίο θέατρο, στους καμαροσκέπαστους τάφους.

lissosΛισσός

asklipieioΤο Ασκληπιείο

Κατηγορία Διαδρομές

Η διαδρομή διασχίζει το νησί από Βορρά προς Νότο.

Έξοδος ανατολικά από τον αυτοκινητόδρομο Χανιά-Ρέθυμνο. Στο 33ο χλμ αφήνουμε την κεντρική αρτηρία και ακολουθούμε ασφαλτοστρωμένη διασταύρωση για Βρύσες, ένα όμορφο χωριό με πλατάνια και πλούσια βλάστηση. Το χωριό ανήκει στην ιστορική επαρχία Αποκορώνου. Στο 39ο χλμ διακλάδωση αριστερά για Αλίκαμπο (υψόμετρο 310μ) , όπου υπάρχει ναός της Παναγίας του 14ου αι., ιστορημένος από τον Ιωάννη Παγωμένο με καλά διατηρημένες τοιχογραφίες.

diad5

Συνεχίζοντας την ανάβαση, φθάνουμε στην κοιλάδα Κράπης. Στα νότια της κοιλάδας αρχίζει ο Λαγγός του Κατρέ, οι Θερμοπύλες των Σφακίων, όπου έχουν γραφτεί μερικές από τις λαμπρότερες σελίδες των αγώνων του Κρητικού λαού κατά την Βενετοκρατία και την Τουρκοκρατία. Το φαράγγι έχει μήκος 2 περίπου χλμ, είναι πολύ στενό και ανηφορικό με πλαγιές απότομες, σκεπασμένες με πρίνους και κυπαρίσσια. Κατά την επανάσταση του 1821, οι Σφακιανοί εξόντωσαν εδώ σε μάχη 400 περίπου Τούρκους, προφυλάσσοντας έτσι την περιοχή τους.

askyfouΟροπέδιο Ασκύφου

Στην έξοδο του φαραγγιού η θέα είναι μαγευτική. Μπροστά μας απλώνεται το ολοπράσινο οροπέδιο του Ασκύφου, περιτριγυρισμένο με ψηλές κορυφές (Κάστρο, υψομ.2.218μ., Τρυπάλι, υψομ.1.493μ., Αγκαθές,υψομ.1.511μ.). Τα χωράφια είναι γόνιμα, ιδιαίτερα για παραγωγή πατάτας, ενώ αφθονούν οι καρυδιές και τα αμπέλια. Στο 51ο χλμ συναντάμε το χωριό Ασκύφου (υψομ.720μ.) όπου ενοικιάζονται δωμάτια. Υπάρχουν, επίσης, καταστήματα και καφενεία-εστιατόρια. Αξίζει να δοκιμάστε τις Σφακιανές μυζηθρόπιτες.

Ο δρόμος ακολουθεί τη δυτική πλευρά του οροπεδίου και στη συνέχεια αρχίζει πάλι ανάβαση. Στο 54ο χλμ ο δρόμος αριστερά οδηγεί στο χωριό Ασφένδου (υψομ.770μ.). Ο κύριος δρόμος συνεχίζει ακόμα λίγο ως το σημείο που εμφανίζεται το Λιβυκό Πέλαγος. Αρχίζει η κατάβαση ακολουθώντας τους ελιγμούς του φαραγγιού της Ιμβρου, μήκους περίπου 6 χλμ με τοιχώματα απότομα και πανύψηλα. Η κάθοδος προς νότο με συνεχείς αλλά ασφαλείς στροφές, προσφέρει μαγευτική θέα καθώς στο βάθος ανατολικά διαγράφεται το Φραγκοκάστελο, τα νησιά Παξιμάδια και οι ακτές του κόλπου της Μεσσαράς. Στους πρόποδες των βουνών των Σφακίων, διακλάδωση αριστερά οδηγεί στο Φραγκοκάστελο.

sfakiaΗ Χώρα Σφακίων

Συνεχίζοντας δεξιά φθάνουμε, μετά από 3 χλμ, στη Χώρα Σφακίων. Με κέντρο τη Χώρα Σφακίων μπορεί κανείς να επισκεφτεί χωριά και αμμουδιές της παραλίας της νότιας Κρήτης, όπως το Λουτρό, την Αγία Ρουμέλη, τη Σούγια, την Παλαιόχωρα και το νησί Γαύδος.

loutroΤο Λουτρό

gavdosΗ Γαύδος

Κατηγορία Διαδρομές

Στον επισκέπτη της πόλης των Χανίων προτείνουμε μια βόλτα στο ιστορικό κέντρο, μια περιήγηση στα σταυροδρόμια και τα καλντερίμια των πολιτισμών, με αφετηρία το κεντρικότερο σημείο των Χανίων, τη Δημοτική Αγορά, που εγκαινιάστηκε το 1913, χτισμένη πάνω στον ισοπεδωμένο βενετσιάνικο προμαχώνα Piatta Forma. Πρόκειται για ένα μεγαλοπρεπές οικοδόμημα σταυροειδούς τύπου που στεγάζει 76 μαγαζιά, στα οποία μπορεί κανείς να βρει το σύνολο σχεδόν της χανιώτικης παραγωγής.

Κατεβαίνοντας τα δυτικά σκαλοπάτια της Αγοράς βρισκόμαστε στον εμπορικό δρόμο Μουσούρων, στη συνοικία του Κάτωλα. Ακολουθώντας την οδό Μουσούρων προς βορρά, ο επισκέπτης στρίβει αριστερά για να βρεθεί στον πεζόδρομο της οδού Σκρύδλοφ, στα "Στιβανάδικα", έναν από τους πιο τουριστικούς δρόμους των Χανίων. Ο πεζόδρομος συμβάλλει με την οδό Χάληδων, που στην αρχή της φιλοξενεί τα κτήρια του ιστορικού Φοιτητικού Συλλόγου "Χρυσόστομος" και της Δημοτικής Πινακοθήκης. Ο γραφικός αυτός δρόμος οδηγεί κατηφορικά στην παλαιά πόλη και το λιμάνι, περνώντας μπροστά από την πλατεία της Μητροπόλεως, με τον επιβλητικό Ναό των Εισοδίων, την Καθολική Εκκλησία των Χανίων και το ναό του Αγίου Φραγκίσκου που στεγάζει το Αρχαιολογικό Μουσείο. Στο τέλος της οδού Χάληδων, στρίβοντας στον οδό Καραολή Δημητρίου, περνάμε μπροστά από τα βυζαντινά τείχη της Κυδωνίας, όπου έχουν ενσωματωθεί υλικά από προγενέστερες εποχές.

Μέσα από την πύλη του βυζαντινού τείχους και την οδό Κατρέ ανεβαίνουμε στην οδό Κανεβάρο. Βρισκόμαστε πλέον στο κέντρο της οχυρωμένης ακρόπολης και μπορούμε να επισκεφτούμε τον ανασκαμμένο μινωικό οικισμό. Συνεχίζοντας την Κανεβάρο στρίβουμε αριστερά στην οδό Αγίου Μάρκου, όπου είναι ακόμη ορατά τα κατάλοιπα στοάς της ενετικής Μονής και του Ναού της Santa Maria dei Miracoli (1615). Φτάνοντας στην άκρη της ακρόπολης του Καστελιού, απλώνεται μπροστά μας το μοναδικό βενετσιάνικο λιμάνι των Χανίων με τις δύο συστάδες ενετικών νεωρίων (14ος-16ος αι.) στα ανατολικά και το λεγόμενο Μεγάλο Αρσενάλι μπροστά στα πόδια μας.

Κατεβαίνοντας τα σκαλοπάτια στο τέλος της οδού Αγίου Μάρκου, ο επισκέπτης φτάνει στην Ακτή Ενώσεως, δίπλα στο Μεγάλο Αρσενάλι, το οποίο αναστηλωμένο σήμερα φιλοξενεί το εκθεσιακό και συνεδριακό χώρο του Κέντρου Αρχιτεκτονικής της Μεσογείου, και πάνω στην προβλήτα του ενετικού λιμανιού. Ο μακρύς λιμενοβραχίονας διακόπτεται από το μικρό φρούριο San Nicolo και καταλήγει στον ενετικό φάρο, ο οποίος κατά την τουρκοκρατία επισκευάστηκε και έλαβε το σχήμα του μιναρέ.

Ακολουθώντας την πορεία προς δυτικά ο επισκέπτης βλέπει να απλώνεται μπροστά του το λιμάνι των Χανίων με την βενετσιάνικη φυσιογνωμία των κτιρίων του, γεμάτο χρώματα και σχήματα. Διασχίζοντας την Ακτή Τομπάζη, θα περάσει μπροστά από το μουσουλμανικό τέμενος, το Τζαμί του Κιουτσούκ Χασάν (1645) και θα βρεθεί στην Πλατεία Συντριβανιού, συναντώντας ξανά την οδό Χάληδων. Αν συνεχίσει παραθαλάσσια την βόλτα του κατά μήκος της Ακτής Κουντουριώτη, θα βρει κάθε λογής μαγαζιά για φαγητό και καφέ και θα φτάσει στη δυτική άκρη του λιμανιού, όπου ορθώνεται το φρούριο Φιρκάς. Εκεί, την 1η Δεκεμβρίου 1913 υψώθηκε επίσημα η Ελληνική Σημαία για την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα. Μέσα στο φρούριο στεγάζεται το Ναυτικό Μουσείο Κρήτης και η Ιστορική Λαογραφική και Αρχαιολογική Εταιρεία Κρήτης.

Ακολουθώντας περιμετρικά το φρούριο, ο επισκέπτης θα ανηφορίσει την οδό Θεοτοκοπούλου και θα δει αριστερά του το ναό του San Salvatore (15ος - 17ος αι.) που φιλοξενεί τη Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή Συλλογή Χανίων. Από'κει ξεκινά η γραφική συνοικία του Τοπανά, όπως ονομάστηκε από την ενετική πυριτιδαποθήκη που υπήρχε εκεί (top hane στα τούρκικα), όπου θα θαυμάσει την βενετσιάνικη και τούρκικη αρχιτεκτονική μέσα στα στενά σοκάκια. Στο τέλος της οδού Θεοτοκοπούλου θα κατηφορίσει την οδό Δούκα και θα βρεθεί στο κέντρο της αριστοκρατικής συνοικίας της βενετσιάνικης πόλης. Εκεί θα θαυμάσει τα τεράστια αριστοκρατικά σπίτια των Βενετσιάνων και αργότερα Τούρκων ευγενών, τα θαυμάσιας αρχιτεκτονικής κτήρια της οδού Θεοφάνους, που σήμερα έχουν αναστηλωθεί και χρησιμοποιούνται ως ξενώνες. Ξεχωριστό είναι το Palazzo της οικογένειας Renier, στην οδό Μόσχων, χτισμένο τον 15ο αι. με το μικρό οικογενειακό παρεκκλήσι του Αγίου Νικολάου και την εντυπωσιακή είσοδο με τη λατινική επιγραφή και το οικόσημο της οικογένειας.

Συνεχίζοντας την κατάβαση στην οδό Ζαμπελίου, ο επισκέπτης αφήνει στα δεξιά του την Οβριακή, την παλιά δηλαδή Εβραϊκή συνοικία, με την ανακαινισμένη, μοναδική για την Κρήτη Εβραϊκή Συναγωγή και εξακολουθεί να θαυμάζει δημόσια και ιδιωτικά κτήρια από την περίοδο της Ενετοκρατίας και της Τουρκοκρατίας, ανάμεσα στα οποία και ένα τούρκικο χαμάμ.

Η οδός Κονδυλάκη, δρόμος με ιδιαίτερο τουριστικό χρώμα, διασταυρώνεται με την οδό Ζαμπελίου και οδηγεί τον επισκέπτη προς το εσωτερικό της παλιάς πόλης. Παίρνοντας μια τελευταία γεύση του χαρακτήρα της μεσαιωνικής πόλης φτάνει κάτω από τον επιπρομαχώνα Schiavo, απ' όπου μέσω της μικρής και πολύ όμορφης πλατείας της οδού Φ. Πόρτου θα ξαναβρεθεί στον οδό Χάληδων, στο ύψος των Στιβανάδικων.

Ανατολικότερα του λιμανιού ο επισκέπτης θα συναντήσει την ιστορική πλατεία της Σπλάντζιας, όπου θα δει το Ναό του Αγίου Νικολάου (1204) με τον τούρκικο μιναρέ και τον αναγεννησιακό ναό του Αγίου Ρόκκου (1630). Γύρω από την πλατεία εκτείνονται γειτονιές με έντονο τουρκικό ύφος.

Πέρα από το ιστορικό και τουριστικό κέντρο των Χανίων και εκτός των τειχών της παλιάς πόλης, μπορεί να επισκεφτεί κανείς την ιστορική συνοικία της Χαλέπας με τα αρχοντικά του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα και τα Ταμπακαριά. Εκεί θα δει κανείς το Παλάτι του Πρίγκιπα Γεωργίου και το σπίτι του Ελευθέριου Βενιζέλου, που σήμερα φιλοξενεί το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών "Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος", με τον ανδριάντα του στημένο στην ομώνυμη πλατεία, τη Γαλλική Σχολή (1860), τη ρώσικη εκκλησία της Αγίας Μαγδαληνής και την εκκλησία της Ευαγγελίστριας.

Επιστρέφοντας από την Χαλέπα προς την πόλη και από τα έργα των νεότερων χρόνων αξίζει κανείς να δει την κυκλική πλατεία Ελευθερίας, με το άγαλμα του Ελευθερίου Βενιζέλου στο κέντρο απέναντι από το Μέγαρο της Νομαρχίας (και των Δικαστηρίων) εξαιρετικό δείγμα τούρκικης αρχιτεκτονικής. Στην οδό Δημοκρατίας, τέλος, βρίσκονται το Δεσποτικό και το Πολιτιστικό Κέντρο της Ιεράς Μητρόπολης Κυδωνίας και Αποκορώνου, το Πνευματικό Κέντρο Χανίων, το Πάρκο Ειρήνης και Φιλίας των Λαών, οι παλαιοί Ιταλοί Στρατώνες, το δημοτικό ρολόι, ο Δημοτικός Κήπος και οι εγκαταστάσεις του Δημοτικού Σταδίου Χανίων.

Η όμορφη πόλη των Χανίων κερδίζει επάξια λοιπόν τον τίτλο του διαμαντιού της Κρήτης, αφού συνταιριάζει με τρόπο μοναδικό κάθε παλιό με όλα τα νεότερα. Το θρυλικό μινωικό μεγαλείο με τη βενετσιάνικη πνευματικότητα, την τουρκική απλότητα με τον κλασικιστικό πλούτο, τη μεσαιωνική ομορφιά με τη σύγχρονη μεγαλοπρέπεια, το λιτό αρχιτεκτονικό ύφος με την πολύπλοκη σύνθεση.

Πηγή: Τουριστικός Οδηγός Νομού Χανίων - Νομαρχιακή Επιτροπή Τουριστικής Προβολής Νομού Χανίων

Κατηγορία Διαδρομές

Ξεχασμένη στα νότια της Κρήτης και λουσμένη στο δυνατό ήλιο του Λιβυκού πελάγους, η Γαύδος αποτελεί ταυτόχρονα το νοτιότερο σημείο της ελληνικής επικράτειας αλλά και της Ευρώπης. Γεμάτη πεύκα και κέδρους που φτάνουν ως τη θάλασσα, αποτελεί ιδανικό προορισμό για όσους θέλουν εξαιρετικά ήσυχες και απομονωμένες διακοπές.

gav

Με έκταση μόλις 74 τετρ. χλμ. μπορεί εύκολα να εξερευνηθεί με τα πόδια ή με ποδήλατο. Κατοικείται ήδη από την 3η χιλιετία π.Χ. και αναφέρεται ως το νησί της Καλυψώς. Πολλά αρχαιολογικά ευρήματα έχουν έρθει στο φως, με σημαντικότερο ένα ακέφαλο γυναικείο άγαλμα του 2ου μ.Χ. αιώνα, που βρέθηκε το 1865 και μεταφέρθηκε στο Βρετανικό Μουσείο. Σε αυτό τον τόπο θεωρείται επίσης ότι ναυάγησε ο Απόστολος Παύλος. Το νησί γνώρισε τη μεγαλύτερη άνθηση κατά τους βυζαντινούς χρόνους, όταν ήταν ένα από τα ορμητήρια του φοβερού πειρατή Μπαρμπαρόσα.

Σήμερα στη Γαύδο υπάρχουν πέντε οικισμοί που φιλοξενούν τους 50 περίπου μόνιμους κατοίκους. Η ηλεκτροδότηση γίνεται με αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας, γι' αυτό και είναι απαραίτητο να πάρετε μαζί σας ένα φακό. Η βασική τουριστική υποδομή του νησιού συγκεντρώνεται στο Σαρακήνικο, όπου θα βρείτε αρκετά δωμάτια, καθώς και ταβέρνες με φρέσκο ψάρι. Από εκεί η πρόσβαση στις πανέμορφες παραλίες του Αϊ-Γιάννη και του Λαυρακά στα βορειοδυτικά είναι εφικτή ακόμα και με τα πόδια. Ένας ασφαλτοστρωμένος δρόμος οδηγεί στον οικισμό Καστρί, την πρωτεύουσα του νησιού, στην οποία λειτουργούν αγροτικό ιατρείο και σχολείο.

Ακολουθώντας το δρόμο προς τα δυτικά θα φτάσετε στο φάρο -σήμα κατατεθέν της Γαύδου-, που βομβαρδίστηκε από τους Γερμανούς κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η θέα από το φάρο στο Λιβυκό πέλαγος είναι μοναδική. Συνεχίζοντας για λίγο ακόμα θα φτάσετε στον όμορφο οικισμό Άμπελος. Στα νότια του νησιού θα συναντήσετε τον αξιοσημείωτο για την αρχιτεκτονική του οικισμό Βατσιανά, όπου η πέτρα αφομοιώνεται πλήρως με το περιβάλλον. Ο παπάς θα σας ανοίξει το Λαογραφικό Μουσείο για να δείτε παραδοσιακά σκεύη και εργαλεία.

Από τα Βατσιανά αξίζει να περπατήσετε ως το ακρωτήριο Τρυπητή, για να κολυμπήσετε στην πανέμορφη παραλία και να φωτογραφηθείτε πάνω στη γιγάντια καρέκλα που έχει στηθεί εκεί και σηματοδοτεί το νοτιότερο άκρο της Ευρώπης. Μην ξεχάσετε να πάρετε μαζί σας νερό, γιατί δεν υπάρχουν στο σημείο αυτό σπίτια ή ταβέρνες και ο ήλιος καίει αλύπητα.

Πηγή: Περιοδικό RAM

gav2Το λιμάνι της Γαύδου
gav3Η παραλία του Αγ. Ιωάννη
Κατηγορία Διαδρομές

Το χωριό Θέρισο (ή Θέρισσος) βρίσκεται στους πρόποδες των Λευκών Ορέων και απέχει 16 χιλιόμετρα από το νομό τα Χανιά. Για να βρεθείτε εκεί περνάτε από το πανέμορφο και γεμάτο πρασινάδα Θερισιανό Φαράγγι, μήκους 6 χλμ, με νερά και όμορφα πυκνά δέντρα, που συχνά βρίσκονται απο πάνω σας. Ο δρόμος που περνάει μέσα από το φαράγγι, συνδέει το χωριό με τα Χανιά, προσφέροντας υπέροχη θέα, από δέντρα, νερά και γενικά μια εικόνα άγριας ομορφιάς.

Το Θέρισο έχει διαδραματίσει σπουδαίο ρόλο στην ιστορία της Κρήτης λόγω της οχυρής του θέσης. Στάθηκε απόρθητο στα χρόνια της Επανάστασης του 1821, τότε που ο πασάς Λατίφ, όρμησε με 5000 Τούρκους να δέσει τους επαναστάτες. Στην είσοδο του φαραγγιού όμως περίμεναν 300 επαναστάτες και αρχίζει σκληρότατη μάχη, στην οποία έλαβαν μέρος και γυναίκες, κουβαλώντας νερό και πολεμοφόδια και άλλα χρήσιμα υλικά. Στην μάχη αυτή, σκοτώθηκαν 500 Τούρκοι. Τελικά ισοπεδώθηκε το 1866 από τον πασά Μουσταφά Ναϊλή. Ανάγκασε τους κατοίκους να φύγουν από τον τόπο τους. Τότε, έφυγε και η μητέρα του Βενιζέλου Στυλιανή Πλουμιδάκη, κρατώντας στην αγκαλιά της τον Βενιζέλο ηλικίας τότε δυο χρονών. Το 1867, ο Μουσταφά, με δυο λόχους Τούρκων, είχαν απομονωθεί στο Θέρισο και εξοντώθηκαν. Κατά την καταστροφή του Θέρισου ο πασάς άλεσε ζωντανή μια νεαρή κοπέλα με την πέτρα του ελαιοτριβείου, επειδή δεν ήθελε να παραδοθεί. Η πέτρα εκείνη υπάρχει ακόμα στην περιοχή.

Αργότερα το Θέρισο απέκτησε μεγάλη ιστορική σημασία με την επανάσταση του Βενιζέλου το 1905. Από το Θέρισο ο Ελευθέριος Βενιζέλος με οπαδούς του, στο εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου, κήρυξαν επανάσταση εναντίον του πρίγκιπα Γεώργιου, ύπατου αρμοστή της Κρήτης, με αίτημα την ένωση της Κρήτης με την υπόλοιπη Ελλάδα. Στο χωριό Θέρισο συγκροτήθηκε τότε η Προσωρινή Κυβέρνηση Κρήτης με ηγέτη τον Ελ. Βενιζέλο και άρχισε τον αγώνα για την ένωση. (Ο Βενιζέλος και οι οπαδοί του είχαν επιτυχίες στην ύπαιθρο και εξαιτίας της δράσης τους, ο πρίγκιπας Γεώργιος αναγκάστηκε να παραιτηθεί το 1906. Τη θέση του πήρε ο Αλ. Ζαΐμης, άνθρωπος της εμπιστοσύνης του Βενιζέλου και των Μεγάλων Δυνάμεων. Το 1909 διακηρύσσεται η ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα και το 1910 ο Βενιζέλος εκλέγεται πρωθυπουργός της Ελλάδας).

Στο Θέρισο αξίζει να πάτε όχι μόνο για την ιστορική του σημασία και τα ιστορικά κτίρια που βρίσκονται εκεί, αλλά και για τη μοναδική ομορφιά του τοπίου, όπως και για τα νόστιμα χανιώτικα μεζεδάκια που θα βρείτε στις ταβέρνες του χωριού...

ther1

ther2

Από το Θέρισο μπορείτε να κάνετε ανάβαση στην πιο ψηλή κορυφή των Λευκών Ορέων τις Πάχνες, σε υψόμετρο 2452 μέτρων. Μπορείτε επίσης να επισκεφθείτε το σπήλαιο λατρείας Κάτω Σαρακήνα (ή Ελληνικό) μήκους 12 μέτρων, που βρίσκεται 2,5 χιλιόμετρα από το Θέρισο. Στο σπήλαιο βρέθηκαν πολλά όστρακα υπονεολιθικά, υστερομινωικά και πρωτογεωμετρικά.

Κατηγορία Διαδρομές

Παρακάτω εμφανίζεται με αλφαβητική σειρά η χιλιομετρική απόσταση της πόλης των Χανίων από τις κωμοπόλεις, χωριά και οικισμούς του νομου, καθώς και από τις πρωτεύουσες των άλλων νομών της Κρήτης.

Αγία Μαρίνα 10 Αγία Τριάδα 16.1
Άγιοι Πάντες 26.5 Άγιος Ματθαίος 5
Άγιος Νικόλαος Λασιθίου 199 Άγιος Ονούφριος 9.8
Αζογυρές 76.5 Άι Κυρ Γιάννης 48.2
Αλικιανός 12.5 Αλμιρίδα 22
Αμμουδάρι 50.4 Ανώπολη 84
Άπτερα 14.6 Αρμένοι 21
Αρώνι 10.5 Ασή Γωνιά 61
Ασκύφου 50.4 Βαμβακόπουλο 3.5
Βάμος 25.1 Βαρύπετρο 7
Βατόλακος 14.5 Βούβες 26
Βουκολιές 26.6 Βουλγάρω 42.5
Βουτάς 71.7 Βρύσσες Αποκορώνου 32.4
Γαβαλοχώρι 26.1 Γαλατάς 5.5
Γεράνι 13.7 Γεωργιούπολη 39.1
Γουβερνέτο (Μοναστήρι) 18.9 Γωνιά (Μοναστήρι) 24.6
Δαράτσο 4.6 Δραντιά 45
Δραπανιάς 37 Ελαφόνησσος 78.5
Ελιάς 6 Έλος 57
Επισκοπή Κισσάμου 30.9 Ζούρβα 50.1
Ζυμβράγου 38.5 Ηράκλειο 134
Θέρισσο 15.5 Ίμβρος 15.6
Καβονήσσι 46 Καλαθάς 10.3
Καλαμάκι 5 Καλάμι 13.9
Καλουδιανά 38.7 Καλύβες 17.6
Καμπανός 51.6 Κάνδανος 57.3
Κεραμιά 27 Κεραμωτή 70.6
Κεφάλι 62.1 Κίσσαμος (Καστέλλι) 42.3
Κολένι 35.4 Κολυμβάρι 23.7
Κομιτάδες 69.4 Κορακιές 7.5
Κουνουπιδιανά 8 Κουντούρα 80.7
Κουρνάς 47.5 Κουρφαλώνας 40.5
Κουστογέρακο 72.5 Κράπη 42.3
Λάκκοι 24 Λατζιανά 45.5
Μαθές 43 Μαλάθυρος 48.5
Μαλάξα (από Μεγάλα Χωράφια) 22 Μαλάξα (από Νεροκούρου) 16.3
Μάλεμε 16.5 Μαράθι 19.5
Μεγάλα Χωράφια 12.3 Μεσκλά 20.4
Μόδι 15 Μουζουράς 16.3
Μουρί Αποκορώνου 43.7 Μουρί Κισσάμου 47.3
Μουρνιές 3.8 Μουστάκος 78.6
Μπαμπαλί 26.5 Νεροκούρου 5
Νοπήγια 36.6 Νοχιά 29.4
Ξυλόσκαλο 43.2 Ομαλός 38
Όρια Νομού Χανίων 42.42 Παζινός 73.5
Παλαιόχωρα 67 Πετράς 1
Πλάκα 8.3 Πλακαλώνα 23.7
Πλατανιάς 11 Πλάτανος 10.8
Πολυρρήνια 52.8 Ποταμίδα 48.9
Προφήτης 40.8 Πυθάρι 16.2
Πύργος Ψηλονέρου 38.2 Ραβδούχα 30.3
Ραπανιανά 21.2 Ρέθυμνο 56
Ροδοβάνι 56.8 Ροδοπού 30.5
Ρόκα 41.1 Ροτόντα 51.7
Σέλι 2.8 Σιρικάρι 58.2
Σκαλωτή 83 Σκηνές 14.7
Σκλόκα 23.1 Σκουτελώνας 22
Σούγια 67.1 Σούδα 6.5
Σπηλιά 26 Σταλός (Κάτω) 7.5
Σταυρός 16.1 Στέρνες 14
Στόμιο 70.2 Στροβλές 56
Στύλος 18.1 Σφινάρι 61
Ταυρωνίτης 19.4 Τάφοι Βενιζέλων 6
Τεμένια 67.7 Τοπόλια 46.5
Τοπόλια Τούνελ 48.1 Τραχιλάς 46
Τσικαλαριά 6.3 Φαλάσσαρνα 58
Φλοριά 47.6 Φουρνές 14.7
Φραγκοκάστελλο 78.8 Φρες 29.7
Χερεθιανά 40.8 Χρυσοπηγή 3.1
Χρυσοσκαλίτισσα 72.4 Χώρα Σφακίων 72
Χωραφάκια 12.7

πηγή Δήμος Χανίων

Κατηγορία Διαδρομές
Σελίδα 1 από 2