Το πρώτο αξιόλογο οικοδόμημα που συναντούσε κανείς μπαίνοντας από την πλατεία Αγοράς στην οδό Τζανακάκη, ήταν το ξενοδοχείο «Ψηλορείτης». Ήταν ένα ογκώδες διώροφο οικοδόμημα απλοποιημένου νεοκλασικού ρυθμού, με μεγάλο μπαλκόνι και κεραμοσκεπή. Ήταν δίπλα στο «Λόντον μπαρ» και στο ισόγειο του υπήρχαν καταστήματα και η Ιονική τράπεζα (εκεί όπου αργότερα βρισκόταν το καθαριστήριο «Τζέμινι»).

odtzaO δρόμος λεγόταν τότε Διαδόχου Κωνσταντίνου. Δεσπόζει η μορφή του Αλή Γκογκό, ενός πανύψηλου νέγρου από τους χαρακτηριστικούς τύπους της πόλης πριν την ανταλλαγή των πληθυσμών.

Μετά το κλείσιμο του ξενοδοχείου, στον όροφο στεγάστηκαν γραφεία, ενώ τη δεκαετία του '90, προστέθηκε ένας δεύτερος όροφος από ελαφριά κατασκευή. Στην απέναντι γωνία με την οδό Βολου-δάκηδων, Βρίσκεται το μέγαρο Παπαδό-πετρου, ένα εντυπωσιακό διώροφο νεοκλασικό. Κτίστηκε σε σχέδιο Μιχ. Σαββάκη, από τον εργολάβο Αλ. Πλατσιδάκη, για να στεγάσει το σπίτι και το γραφείο του δουλευτή Γ. Παπαδόπετρου. Οι κύριες προσόψεις του κτηρίου, έγιναν από πελεκητή πέτρα, ενώ η κύρια είσοδος αποτελείται από ένα εντυπωσιακό δυτικότροπο πυλώνα που επιστέφεται από μαρμάρινο μπαλκόνι. Το κτήριο δωρήθηκε στο Πολυτεχνείο Κρήτης από τους τελευταίους ιδιοκτήτες του και σήμερα τελεί υπό κατάληψη. Δίπλα του σωζόταν μέχρι τη δεκαετία του '60, ένα ισόγειο κεραμοσκεπές κτίσμα με οθωμανικές επιρροές του β' μισού του 19ου αιώνα. Σ' αυτό στεγαζόταν κατάστημα και στο ανατολικό του τμήμα δικηγορικό γραφείο. Η ιδιαιτερότητα του ήταν τα ημικυκλικά ανώφλια στις πόρτες και τα παράθυρα του, που θύμιζαν έντονα το Γιαλί Τζαμισί και τα γύρω του καταστήματα στο λιμάνι. Τέτοια ανοίγματα διέθεταν συνολικά έξι κτήρια της οδού Τζανακάκη.

Στα επόμενα οικόπεδα, που είχαν μικρότερες διαστάσεις, υπήρχαν ισόγεια κτίσματα, με σημαντικότερο το γωνιακό κτίσμα νεοκλασικού ρυθμού, που τμήμα του ανήκε στον επιχειρηματία Γεώργιο Μελαμπιανάκη και στο υπόλοιπο στεγαζόταν Βενζινάδικο. Δίπλα του υπήρχε προπολεμικά ισόγειο πέτρινο κτίσμα παραδοσιακής αρχιτεκτονικής της όψιμης Τουρκοκρατίας. Ακολουθεί ένας μικρός ιδιωτικός δρόμος, σήμερα πεζόδρομος και αμέσως μετά (προς τα ανατολικά), υπήρχε το επιβλητικό διώροφο μέγαρο του έμπορα Ανδρουλιδάκη, που για πολλά χρόνια ασχολούνταν με εισαγωγές και εξαγωγές. Το οικοδόμημα αυτό, σε ώριμο νεοκλασικό ρυθμό με λιθόκτιστη πρόσοψη, στέγασε πριν την Ένωση της Κρήτης τη Ρωσική πρεσβεία, που είχε μεταφερθεί από τη Χαλέπα. Ίσως σ' αυτό έπαιξαν ρόλο οι μεγάλες εμπορικές σχέσεις του ιδιοκτήτη με την τσαρική Ρωσία και βέβαια η μετατόπιση του οικονομικού ενδιαφέροντος προς την περιοχή του σημερινού κέντρου της πόλης. Το οίκημα, πριν να κατεδαφιστεί στα τέλη της δεκαετίας του '60,στέγασε για αρκετά χρόνια την κλινική Λελεδάκη. Σήμερα στη θέση του βρίσκεται το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο.

Ακριβώς δίπλα του βρισκόταν το αρχοντικό του χρυσοχόου Παπαμιχελάκη, διώροφο πρώιμο νεοκλασικό, με οθωμανικές επιρροές (καμάρες κ.λπ., που τις συναντάμε και στην τοπική αρχιτεκτονική παράδοση). Το κτήριο αρχικά ήταν διώροφο, αλλά στις αρχές της δεκαετίας του 70 προστέθηκε τρίτος όροφος με α- πλουστευμένα αρχιτεκτονικά στοιχεία, που δεν επηρέασε σημαντικά το ύφος του. Σήμερα, στο ίδιο κτήριο πραγματοποιούνται εργασίες μετατροπής του ισογείου σε κατάστημα.

Χανιώτικα Νέα - Διαδρομές - Μανώλης Μανούσακας

Κατηγορία Ιστορικά

Η Αγροτική Τράπεζα είναι σήμερα ένα στολίδι της πόλης, το ωραιότερο νεοκλασικό από αυτά που σώζονται στην οδό Τζανακάκη. Κτίστηκε το 1912, από τον εργολάβο Γ. Κασιμάτη για κατοικία του, σε σχέδιο του Μιχ. Σαββάκη. Πριν τελειώσει όμως, αγοράστηκε από το Κοινωφελές Ταμείο της Κρητικής Πολιτείας (που συγχωνεύτηκε αργότερα με την Αγροτική Τράπεζα) για να χρησιμοποιηθεί για τη στέγαση του. Οι αναγκαίες μετατροπές έγιναν από τον ίδιο μηχανικό (Μιχ. Σαββάκη). Ο Γ. Κασιμάτης εκτός των άλλων, έκτισε και το τελωνείο στο παλιό λιμάνι.

agrΤο μέγαρο της Αγροτικής Τράπεζας το 1976, πριν τις πρόσφατες (δυστυχώς με πλαστικό χρώμα) επισκευές. ΑκριΒώς πίσω του διακρίνεται το μικρό διώροφο νεοκλασικό κτήριο του γατρού Κοκκινάκη (με οθωμανικές επιρροές), που το 1978 γκρεμίστηκε γα να κτιστεί στη θέση του μια μίζερη πολυκατοικία.

Το κτήριο του Κοινωφελούς Ταμείου, είναι κτισμένο σε καθαρό νεοκλασικό ρυθμό με τονισμένο τον άξονα της πρόσοψης, στο ισόγειο με διπλούς πεσσούς και επίκρανα και στον όροφο με ένα εντυπωσιακό «ναό-σχημο» εξώστη, που συνδυάζει ιωνικούς κίονες με δωρικούς πεσσούς και αέτωμα. Στο εσωτερικό του κτηρίου υπάρχουν επίσης δύο ιωνικοί μαρμάρινοι κίονες. Τη δεκαετία του '30, το κτήριο επεκτάθηκε στα νότια. Το σπίτι του δουλευτή Γ. Πανηγυράκη Βρίσκεται ακριΒώς μετά και είναι για διώροφο νεοκλασικό με λιτή πρόσοψη. Το εντυπωσιακότερο στοιχείο του, είναι η κύρια είσοδος στην αυλή, με στιβαρές λιθόγλυπτες πέτρινες παραστάδες (σε στυλ μπαρόκ) και σιδερένια πόρτα με χαρακτηριστικό κιγκλίδωμα. Κτίσμα και αυτό του Μιχ. Σαδδάκη, έμεινε για πολλά χρόνια εγκαταλειμένο, στέγη διαφόρων υπόπτων ατόμων (αποκορύφωμα ήταν ένας φόνος πριν μερικά χρόνια) και σήμερα υπό ανακατασκευή. Ο Γ. Πανηγυράκης ήταν δουλευτής και γερουσιαστής.

Πολυκατοικίες έχουν καταλάβει το χώρο του επόμενου νεοκλασικού κτηρίου (που είχε ερειπωθεί από τους βομβαρδισμούς) ενώ αμέσως μετά, στο ξεκίνημα της οδού Τζανακάκη, η προσοχή μας εστιάζεται στο μέγαρο της Τράπεζας Κύπρου.

Το κτήριο κτίστηκε γύρω στα 1904 από τον έμπορο Νικ. Κουφάκη γα κατοικία του, σε σχέδιο Α. Μουντάκη και με εργολάβους τους αδελφούς Κυδωνάκη. Το σπίτι, διώροφη μονοκατοικία με χαρακτηριστική λίθινη βάση από πελεκητούς γωνιόλιθους και μαρμάρινη είσοδο και εξώστη, χρησίμευσε για κατοικία της κόρης του Κουφάκη, της ονομαστής «πριγκίπισσας των πετρελαίων», Μαρίκας Κουφάκη-Ανεμογιάννη, που πέθανε σε νεαρή ηλικία. Αργότερα περιήλθε στην ιδιοκτησία του Θεόδωρου Φορ-τσάκη, του οποίου την οικογένεια σημάδεψε επίσης ο πρόωρος χαμός κάποιων μελών της, για να καταλήξει μισοκατεστραμμένο, μετά από μια απόπειρα κατεδάφισης το 1985, στην ιδιοκτησία της Τράπεζας Κύπρου.

Η ασφαλώς επαινετή προσπάθεια της Τράπεζας για ανακατασκευή και αποκατάσταση του ιστορικού κτηρίου, προκειμένου να στεγάσει το υποκατάστημα της στα Χανιά, σκόνταψε δυστυχώς στις «λεπτομέρειες». Κατ' αρχήν «κουρεύτηκαν» (με το κομπρεσέρ...) όλα τα σωζόμενα λίθινα στοιχεία του κτηρίου (δάση, γωνίες, αυλόγυρος), γα να σκεπαστούν με πλάκες λευκόγκριζου μαρμάρου, σε σχήμα περίπου όμοιο με τα αρχικά, που όμως σαν πέτρινα ήταν πιο «ζεστά» και Βέβαια πιο αυθεντικά.

Χανιώτικα Νέα - Διαδρομές - Μανώλης Μανούσακας

Κατηγορία Ιστορικά