Βαθιά στα βουνά του Κισσάμου, εκεί όπου τα πλατάνια σκιάζουν μια μοναδική πέτρινη πλατεία και ο χρόνος κυλά διαφορετικά.
Ο δρόμος προς το Έλος ανηφορίζει για είκοσι λεπτά από την ακτή, περνώντας μέσα από αναβαθμίδες με ελαιώνες και εγκαταλελειμμένους πέτρινους τοίχους, μέχρι να ξεκινήσουν οι καστανιές. Τον Οκτώβριο, σκεπάζουν τον δρόμο με ένα χαλί που τρίζει κάτω από τα λάστιχα. Τον Αύγουστο, ο θόλος τους κάνει το φως πράσινο και δροσερό με τρόπο που μοιάζει σαν διαφορετική χώρα από τις παραλίες σαράντα λεπτά πιο κάτω.
Το Έλος είναι ένα χωριό με ίσως εξήντα μόνιμους κατοίκους. Ο αριθμός αυτός φουσκώνει στους τριακόσιους το καλοκαίρι, όταν επιστρέφουν οι απόγονοι από την Αθήνα, τη Γερμανία και την Αυστραλία. Έχει ένα καφενείο, μια μικρή εκκλησία με μια καμπάνα που χτυπά στις 08:00 και το παλαιότερο καστανοδάσος της Κρήτης. Τα δέντρα ήταν ήδη ενός αιώνα όταν έφτασαν οι Βενετοί.
Οι τελευταίες οικογένειες
Ο Μανώλης Παπαδάκης είναι 71 ετών. Μαζεύει κάστανα κάθε Οκτώβριο εδώ και πενήντα τρία χρόνια. Ο πατέρας του το έκανε πριν από εκείνον, και ο παππούς του πριν από εκείνον. Η οικογένεια έχει περίπου τετρακόσια δέντρα στην πλαγιά πάνω από το χωριό, μερικά με κορμούς πολύ φαρδιούς για να τους αγκαλιάσεις.
«Παλιά τα πουλούσαμε μέχρι το Ηράκλειο», λέει, καθισμένος στο καφενείο με έναν καφέ που τον σιγοπίνει εδώ και μία ώρα. «Τώρα τα πουλάω στο πανηγύρι του χωριού και κρατάω τα υπόλοιπα».
Το δάσος
Το καστανοδάσος πάνω από το χωριό είναι εκπληκτικό, όχι εξαιτίας κάποιου μεμονωμένου δέντρου αλλά λόγω του σωρευτικού αποτελέσματος εκατοντάδων δέντρων, με τα κλαδιά τους να μπλέκονται από πάνω και τις ρίζες τους να ανασηκώνουν το πέτρινο μονοπάτι. Το να περπατάς μέσα σε αυτό τον Οκτώβριο, όταν το έδαφος είναι σκεπασμένο και το φως φιλτράρεται μέσα από τα κιτρινισμένα φύλλα, είναι ένα από τα πιο διακριτικά όμορφα πράγματα που μπορείς να κάνεις στη δυτική Κρήτη.
Πώς θα φτάσετε
Το Έλος βρίσκεται 55 χλμ. δυτικά των Χανίων, περίπου μία ώρα με αυτοκίνητο. Το χωριό βρίσκεται στα 600 μέτρα, οπότε πάρτε μαζί σας κάτι ζεστό για το βράδυ ακόμα και το καλοκαίρι. Το Φεστιβάλ Κάστανου του Έλους γίνεται κάθε Οκτώβριο, όταν μπαίνει η σοδειά. Όλο το χωριό βγαίνει έξω, υπάρχει ντόπιο κρασί και ρακή, και οι γέροντες παίζουν λύρα μέχρι τα μεσάνυχτα.
Πηγαίνετε τον Οκτώβριο για το φεστιβάλ κάστανου. Το καλοκαίρι, η βόλτα στο δάσος είναι καλύτερη νωρίς το πρωί πριν ανέβει η ζέστη. Το καφενείο ανοίγει στις 07:00.